Ozonlaag slijt twee maal sneller dan tot dusverre gedacht

De ozonlaag slijt tweemaal zo snel als tot nog toe gedacht. Dat blijkt uit wereldwijde satellietwaarnemingen van de Amerikaanse milieudienst EPA in de periode 1978-1990. Boven de Verenigde Staten is de ozonlaag sinds 1978 4 tot 5 procent dunner geworden, tweemaal zoveel als op grond van eerdere studies werd aangenomen.

Slecht nieuws is ook dat het probleem niet beperkt blijft tot de noord- en zuidpoolgebieden, maar zich uitstrekt tot ver op de continenten. Op middelbare breedtegraden, zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond, is de ozonlaag het dunst. Op 20 graden noorder- en zuiderbreedte vallen er al aanzienlijke gaten in. Op 40 graden noorderbreedte, over de hele linie van het grondgebied van de VS, verdwijnt de ozonlaag zelfs met een half procent per jaar.

De cijfers zelf, die door deskundigen als 'schokkend' worden aangemerkt, worden binnenkort door het Goddard Space Center van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA officieel gepubliceerd.

De ozonlaag die zich op 16 kilometer hoogte boven de aarde bevindt dient als filter om schadelijke UV-straling, afkomstig van de zon, tegen te houden. Een teveel aan UV-straling kan huidkanker veroorzaken en is schadelijk voor planten en ook voor het plankton, dat in de oceanen aan de basis van de voedselketens staat. Huidkanker is overigens in bijna 100 procent van de gevallen te genezen; de schade aan de landbouw en de natuur is waarschijnlijk veel belangrijker.

Uit eerder onderzoek had men de conclusie getrokken dat het ozonprobleem vooral in de wintermaanden zou spelen, maar volgens de jongste waarnemingen wordt de ozonlaag ook dunner in de lente, als gewassen al op het veld staan en mensen meer buitenshuis aan schadelijke UV-straling in zonlicht worden blootgesteld. EPA-topman William Reilly verwacht, dat het aantal gevallen van huidkanker de komende 50 jaar met 200.000 gevallen extra zal stijgen als gevolg van dit onverwachte ozon-verlies.

Volgens de Amerikaanse ozon-onderhandelaar Richard Benedick zal het nieuwe EPA-rapport waarschijnlijk leiden tot heropening van de onderhandelingen over het uit 1985 daterende en vorig jaar juni in Londen al aangescherpte Verdrag van Montreal, dat inhoudt dat CFKs en andere chemicalien die de ozonlaag aantasten, tegen het jaar 2000 moeten zijn uitgebannen.

Zelfs als het gebruik van ozonvijandige chemicalien met onmiddellijke ingang wordt gestaakt, dan nog zullen de stoffen die nu al in de atmosfeer terecht zijn gekomen hun schadelijk werk voorlopig voortzetten. Verwacht wordt dat de ozonlaag nog minstens 20 jaar achteruitgaat voordat een kentering zichtbaar wordt.(Associated Press- UPI)