Onderwijsgepriegel

Staatssecretaris Wallage priegelt aan het voortgezet onderwijs (NRC Handelsblad, 4 april). Hij wil de 1) vrije pakketkeuze in de bovenbouw HAVO en VWO vervangen door 4 voorgeschreven doorstroomprofielen, 2) de toelatingseisen voor MAVO, HAVO en VWO aanscherpen, 3) de zwakke leerlingen na de 3e klas (het schoolkritisch moment!) een advies geven om het ergens anders te proberen, en 4) iedere school verplichten in het jaarverslag verantwoording af te leggen over het aantal leerlingen dat voor het examen slaagt, blijft zitten of voortijdig van school verdwijnt.

Ik neem de in deze krant genoemde punten even door. Zeer onlangs kregen de VWO-scholen bericht dat ingaande de nieuwe cursus de zogenaamde ongedeelde structuur (een vrije pakketkeuze) regel zou worden; nu wil hij dit opeens weer vervangen door vier verplichte doorstroomprofielen. Leerlingen moeten dus op hun vijftiende jaar precies weten wat ze willen worden om het goede profiel te kunnen kiezen. Weg is de brede algemene vorming, weg het openlaten van zoveel mogelijk opties, weg ten slotte de mogelijkheid in het hoger onderwijs een foute keuze snel te herstellen. Wat komt op deze wijze van de vrijheid van de autonome school terecht?

Punt 2 is nog vreemder. Ruim een jaar geleden verdedigde Wallage zijn basisvormingsplannen met het argument dat hij hiermee een einde wilde maken aan de voortijdige oneigenlijke vooral op het milieu gebaseerde selectie van het voortgezet onderwijs. Hoe is dit nu te rijmen met dit voorstel voor een strengere toelatingsselectie voor MAVO, HAVO en VWO?

Hoe verscherp je trouwens die eisen? Moeten we weer toelatingsexamens invoeren?

De staatssecretaris probeert door premiering van brede scholengemeenschappen en andere extra faciliteiten het lager-beroepsonderwijs te redden. Is dit voorstel voor strengere selectie misschien zijn laatste troef? Ik ben het roerend met Van Lieshout (NRC 2 april) eens, dat je het lbo alleen kunt redden door een hogere maatschappelijke waardering voor deze beroepen.

Punt 3 geeft blijk van een groot gebrek aan inzicht wat er omgaat in een vijftienjarige. Jonge volwassenen, bestormd door alle problemen vandien, moet je koste wat kost proberen op school te houden.

Wegadviseren is de weg van de minste weerstand. Het enige waar ik wat in zie is het laatste punt. In deze tijd van marketing mag men van scholen eisen dat ze openlijk met hun getallen voor de dag komen.