'Neem mij gevangen, of schiet mij maar dood'

BIJ SAMAWAH (Irak), 11 april - Terwijl Amerikaanse troepen zich na een bezetting van zes weken uit het zuiden van Irak terugtrekken, blijven Iraakse deserteurs en burgers smeken om door de Amerikanen gevangen genomen te worden en zo te ontsnappen aan een nieuwe strafexpeditie van Saddam Husseins leger.

Onder de Iraakse deserteurs die zich de afgelopen week gemeld hebben, zouden zich zelfs drie brigade-generaals bevinden. Het aantal krijgsgevangen Iraakse militairen in Saoedi-Arabie neemt nog steeds toe. Gespeculeerd wordt over “een Iraaks leger in ballingschap”, waarvan Saoedi-Arabie een voorstander zou zijn. Op dit ogenblik zouden zelfs 20.000 tot 30.000 Irakezen in de krijgsgevangenkampen een opleiding krijgen. Noch het Witte Huis, noch Saoedi-Arabie wil dat bevestigen.

In het meest noordoostelijke deel van bezet Irak dat zich uitstrekt langs de rivier de Eufraat, steeg de wanhoop toen een heel regiment van de Amerikaanse landmacht - bijna 5.000 man - zich terugtrok en werd afgelost door een veel kleinere eenheid van de 1ste infanteriedivisie. Door 'hergroepering', zoals de manoeuvres officieel worden genoemd, worden veel controleposten van het Amerikaanse leger opgeheven. Volgens een officier hebben de paar honderd Amerikaanse soldaten in dit gebied van 9.000 vierkante kilometer woestijn “nog evenveel effect als een dorpscircus”.

Het gevolg is dat Iraakse troepen zich voor het eerst begeven hebben in het gebied ten zuiden van de Eufraat. Eenheden van de Republikeinse Garde zouden de stad Khidr, op 32 kilometer zuidoostelijk van Samawah, zijn binnengetrokken zodra de Amerikanen deze week begonnen met het uitdunnen van hun 100.000 man sterke troepenmacht. Amerikaanse troepen rapporteerden eveneens dat kleine, blijkbaar geisoleerde eenheden van de Republikeinse Garde vorige week in bezet gebied waren doorgedrongen en alleen wilden vertrekken nadat ze tegenover Amerikaanse troepen kwamen te staan.

De Amerikanen op de controleposten maken melding van deerniswekkende taferelen. Sommige Irakezen huilen, anderen worden hysterisch of dreigen zichzelf te zullen doden wanneer ze niet met de vereiste gele identificatiekaart kunnen aantonen dat ze in het Iraakse leger gediend hebben. Pseudo-soldaten worden vaak teruggewezen en dat gebeurt ook met anderen die slechts een weekeindverlof bezitten of een reservistenkaart.

“Gisteren hadden we hier iemand die zei: 'Nemen jullie me niet gevangen? Schiet me dan maar dood!',” vertelt sergeant John Wyche van de Amerikaanse 1ste infanteriedivisie. “Ze weten dat het met ze gebeurd is, zodra wij weg zijn.”

Volgens Kimberly McCarty, als Arabist ingedeeld bij de Amerikaanse 1ste Pantserdivisie, en gelegerd op een afgelegen post, veronderstellen veel Irakezen dat ze naar de Verenigde Staten kunnen, als ze krijgsgevangen worden gemaakt. “Het is droevig, maar je hoort hun verhalen zo vaak dat je er een beetje moe van wordt”, zegt ze.

“Ze zien mensen gedood worden omdat ze tegen Saddam Hussein in opstand zijn gekomen en denken dat dat ook voor hen in het verschiet ligt.”

Volgens een Iraakse deserteur is het Iraakse regime van plan burgers in de zuidelijke woestijn op te pakken en over te brengen naar de steden, om ze te registreren en te ondervragen. Zelfs krijgsgevangen Iraakse militairen hebben geen langdurige garanties. De Amerikanen dragen ze over aan de Saoedi's, die ze in de meeste gevallen naar Irak zullen laten gaan.

De paniek onder de Irakezen weerspiegelt de vrees dat Iraakse regeringstroepen een nieuw bloedbad zullen aanrichten zodra de Amerikaanse troepen zich zullen hebben teruggetrokken ten zuiden van een door de Verenigde Naties beheerde neutrale zone langs de grens van Irak met Koeweit.

Bij het neerslaan van de opstand in het zuiden die werd aangevoerd door shi'itische moslims heeft de Republikeinse Garde duizenden slachtoffers gemaakt. Om zo'n bloedbad te voorkomen hebben de geallieerden voorgesteld ook in het zuiden van Irak een zone in te richten waar shi'iten onbedreigd kunnen leven, maar hoe dat idee vorm moet krijgen is nog onduidelijk en Irak heeft het vierkant van de hand gewezen.

Thans zijn er in het grensgebied van Irak en Koeweit tussen de 6.000 en 15.000 vluchtelingen, waarvan een groot deel in kampen onder beheer van het Internationale Rode Kruis. In totaal zouden zich tussen de 30.000 en 40.000 vluchtelingen bevinden in het geheel door Amerikaanse troepen bezette deel van Irak. The Washington Post