De puzzel van Lamaqul komt nooit af

Voorstelling: Solo col sole door Lamaqul i.s.m. werkplaats Cosmic Illusion. Regie: Armand Perrenet; decor: Henk van Zanden; kostuums en beweging: Margot Nies; spel: Sabri Saad-El-Hamus, Terence Roe, Lisa de Rooy, Cas de Marez, Marion van Wijk. Gezien: 10-4 Frascati Amsterdam. Aldaar t-m 13-4.

Lamaqul, een internationale theatergroep die in 1989 in Amsterdam is opgericht, vergelijkt de eigen manier van werken en het opbouwen van scenes in een voorstelling met het zoeken, passen en in elkaar schuiven van de stukjes in een puzzel. Hun derde produktie, Solo col sole, bevestigt de juistheid van deze uitspraak en daarmee is mij opnieuw duidelijk geworden dat ik voor puzzelen geen talent heb.

Regisseur Armand Perrenet baseerde de scenes vrijelijk op de roman 1934 van Alberto Moravia; de titel van het stuk is de zin die Moravia op het raam schreef toen hij als jongen jarenlang in een sanatorium verbleef. Improvisaties en zelf geschreven teksten - in het Engels - moesten het uitgangspunt vervolgens vorm geven. En niet te vergeten, beweging: beweging is de motor van het spel.

Als het publiek een plaats zoekt zijn de vijf spelers, twee acteurs en drie actrices, al geconcentreerd bezig met iets dat veel weg heeft van een rituele dans. Precies op hetzelfde moment leggen ze hun hoofd in de nek, gelijktijdig doen ze een stap naar voren en nog een, ze stampen op de maat en ze kruisen hun armen voor hun borst. De vloer is groot en leeg, afgezien van een goudkleurig achterdoek en vijf op elkaar gestapelde stoelen waar overheen de kleren liggen die ze over hun witte ondergoed aantrekken.

Eenmaal aangekleed krijgen ze een identiteit en blijken ze te gast te zijn in hun villa op het eiland Capri. Daar trekken ze zich terug om te ontsnappen aan de oorlogsdreiging. Ze stellen zich aan elkaar voor: een blonde actrice uit Berlijn, vergezeld van haar vader en moeder, of zijn het haar echtgenoot en vriendin? De andere twee zijn een Russin en een Egyptische auteur die geen pen op papier kan krijgen, behalve om een liefdesbrief aan de actrice te schrijven. Want er ontstaan, zoals zo vaak in dergelijke situaties waarin men plotseling met elkaar zit opgescheept, binnen de kortste keren verhoudingen en vijandschappen. Maar hoe, waarom en zelfs tussen wie, dat blijft volstrekt onduidelijk.

En zo komt de puzzel nooit af. Alle gesprekken en dialogen en synchroon geratelde teksten zijn brokkelige fragmenten die maar niet tot een geheel willen samensmelten. Iedere voorzichtige aanzet in die richting begint of eindigt met gestileerde dans en soms met een geneuriede melodie. Het is een vorm van totaaltheater waarin men bevlogenheid paart aan vakmanschap, maar die mij siberisch laat. Toen ik na een uur even opleefde was dat omdat de rugleuning van een der stoelen zuchtend bezweek onder de intense, fysieke krachttoeren van twee acteurs. Men liet zich niet van de wijs brengen: spel en bewegingskunsten waren in de resterende twintig minuten meer van hetzelfde.

    • Noor Hellmann