Commissie: Kabinet moet extra bezuinigen

DEN HAAG, 11 april - Het kabinet moet de uitgaven sneller ombuigen dan het volgens de Tussenbalans van plan is. Dit schrijft de Centraal Economische Commissie (CEC), bestaande uit topfunctionarissen van de ministeries van financien, economische zaken en sociale zaken, De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau, in een nog niet gepubliceerd advies dat minister Andriessen van economische zaken aan de ministerraad heeft aangeboden.

Het kabinet wil in 1992 het financieringstekort reduceren tot 4,25 procent van het nationale inkomen, maar het dreigt aanzienlijk hoger uit te komen. Minister Kok van financien verwacht daarom dat ruim 3,5 miljard gulden extra moet worden bezuinigd, terwijl het Centraal Planbureau vooralsnog van 4,5 a 5 miljard gulden uitgaat. De CEC vindt dat dit gat geheel met bezuinigingen moet worden gevuld; hogere lasten zijn uit den boze.

De CEC tekent hierbij aan dat bij de prognoses een historisch lage volumegroei van de collectieve uitgaven wordt verondersteld, namelijk 0,4 procent over de periode 1992-1994 tegen ruim 2 procent in 1990.

“Buffers tegen tegenvallers raken al met al nagenoeg opgebruikt,” aldus de topambtenaren. Zo is het prijsopdrijvende effect van de duurdere dollar op de gasbaten al door minister Kok verdisconteerd.

De CEC waarschuwt tegen optimisme over eventuele overschrijdingen van de uitgaven. De 'onderuitputting' in 1990 was volgens de topambtenaren niet het gevolg van zuinigheid, maar van een minder snelle totstandkoming van nieuw beleid. Ook wordt opgemerkt dat het tekort in 1991 “aanzienlijk wordt vertekend” door kas-verschuivingen. In feite is het tekort dit jaar groter dan uit de officiele cijfers blijkt.

Pag. 3:

Economische Commissie: fikse uitdaging voor kabinet

De Centraal Economische Commissie verwacht dat, zelfs als het kabinet erin slaagt deze zomer “daadwerkelijk tot fundamentele maatregelen”

op het vlak van de ziektewet en de arbeidsongeschiktheid te komen, er een “een zeer zware uitdaging” ligt wil 1992 voor het beleid geen verloren jaar worden. De ambtenaren zien vooral bij de subsidies mogelijkheden voor snelle en omvangrijke bezuinigingen. Opgemerkt wordt onder meer dat het ministerie van Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer (VROM), dat in 1994 1400 miljoen gulden moet bezuinigen, daarvan vooralsnog in 1992 slechts 3 miljoen beschikbaar stelt. Een hogere huurverhoging dan 5,5 procent is volgens de CEC, gelet op de inflatie, best bespreekbaar.

Volgens de laatste prognoses zal de prodruktie van de bedrijven, na enkele jaren van hoogconjunctuur (circa 4 procent groei in 1988-1990) in 1992 een 'zachte landing' maken met een groei van 2,5 procent, waarna in 1993-1994 een licht herstel volgt tot 3 procent. De werkgelegenheid neemt echter veel minder toe: na een groei van 160 duizend personen in 1990 wordt voor 1992 nog slechts een groei van 40 duizend verwacht. De werkloosheid zou in 1992 zelfs weer stijgen. De CEC wijt de “povere werkgelegenheidsresultaten” aan de reele arbeidskosten, die na een daling van 1985-1989 vanaf 1990 weer stijgen. De arbeidskosten stijgen omdat de indirecte belastingen en de huren omhoog gaan.