Antarctica zou ooit tegen Noord-Amerika aan hebben gelegen

Van ten minste een tot iets meer dan een half miljard jaar geleden grensde het oostelijk deel van Antarctica aan het zuidwesten van Noord-Amerika.

Ook Australie, India en Madagaskar lagen tegen Noord-Amerika aan. Dat is de conclusie van geologen van de universiteit van Californie en die van Texas na het vergelijken van gesteenteformaties in deze gebieden.

De 'naad' tussen Antarctica en Noord-Amerika liep ruwweg langs de transantarctische bergen op het ene continent en de Rocky Mountains, de staat Idaho en de grens van Californie en Nevada op het andere continent.

Gesteenten in de miljard jaar oude Grenville Belt, die van het noordoosten naar het zuidwesten door Noord-Amerika loopt, blijken veel overeenkomst te vertonen met een soortgelijke formatie in Antarctica.

"Sommige gesteenten van de Grenville Belt in Antarctica vertonen grote gelijkenis met het Llanograniet waaruit het parlementsgebouw in Texas is opgetrokken", aldus een van de onderzoekers.

Andere aanwijzingen werden gevonden in de meer dan 500 miljoen jaar oude sedimenten in Antarctica, Australie en Canada.

Geologen hadden al eerder opgemerkt dat de Rocky Mountains pas vanaf zo'n 550 miljoen jaar geleden aan zee waren komen te liggen. Maar men was er niet in geslaagd om de landmassa te identificeren waarvan Noord-Amerika zich in die tijd had losgemaakt. Doordat de gesteenten van de oceaanbodems 'slechts' hooguit ongeveer 175 miljoen jaar oud worden (daarna verdwijnen ze weer in de aarde), moest men naar aanwijzingen in het gesteente op de continenten gaan zoeken om de bewegingen van die continenten te kunnen achterhalen: de zogeheten continentverschuivingen.

Belangrijke dieren in die tijd waren de trilobieten: geleedpotigen met een opvallend geribbeld pantser die op de bodem van alle wereldzeeen leefden. De in Noord-Amerika gevonden fossielen van deze dieren verschillen nogal van die uit Antarctica. Dit zou erop wijzen dat beide continenten betrekkelijk snel uit elkaar zijn gedreven, waardoor de ontwikkeling van de trilobieten langs verschillende lijnen ging plaatsvinden, afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden.