Schwarzkopf had gelijk

Generaal Schwarzkopf had gelijk, al valt het niet meer te bewijzen. Nadat het Iraakse leger was verslagen, wilde hij het tot bij wijze van spreken in de kazernes achtervolgen om het volledig te ontwapenen, zoniet 'de nek te breken.'

Maar in de woestijn hadden de strijdkrachten van de coalitie hun werk te snel en te goed gedaan. Toen, zoals een van de legercommandanten het uitdrukte, de achtervolging meer op een 'kalkoenenjacht' was gaan lijken - men moet zich een kalkoen voor de geest halen om die beeldspraak te waarderen - maakte president Bush er een eind aan: 'Stop the carnage.'

Het eerste Amerikaanse oorlogsdoel, de bevrijding van Koeweit, was bereikt. Daarmee was het bevrijde land verwoest maar dat is het risico van menige bevrijding, zoals onder anderen de Nederlanders weten. Ook bij het tweede doel hadden de Amerikanen een succes behaald dat in eerste aanleg bijna niet te geloven was: aan coalitiekant minder dan honderd soldaten gesneuveld tegen honderdduizend Irakezen. Daarmee had Bush de hechtheid van het 'thuisfront' bewaard. Hij was zijn belofte nagekomen: de woestijn was geen tweede Vietnam geworden. Buiten de Verenigde Staten begon men de Amerikanen deze ongehoorde verhouding tussen de verliezen kwalijk te nemen.

Het derde, nooit officieel uitgesproken oorlogsdoel was de verwijdering van Saddam, maar niet: de vernietiging van Irak.

Washington rekende erop dat na die verpletterende nederlaag in de woestijn de Irakezen zelf met hun oorlogsmisdadiger zouden afrekenen.

Hij had het volk immers al acht jaar vergeefse oorlog tegen Iran bezorgd. Dit, in combinatie met zijn binnenlands terreurbewind, zou voor het Iraakse volk voldoende moeten zijn om hem af te zetten.

Daarna kon met Amerikaanse steun een betrouwbare Iraakse regering de wederopbouw ter hand nemen. Zo zou er een nieuw machtsevenwicht in de regio worden geconstrueerd, in overeenstemming met de bedoelingen van Washington waar nog altijd een ayatollah-syndroom heerst.

Nooit is Bush van plan geweest, het Amerikaanse leger te laten oprukken naar Bagdad. Dat zou namelijk in strijd zijn geweest met de beperkingen die voortvloeien uit het Vietnam-syndroom. Het blijkt, zoals trouwens werd voorzien, al moeilijk genoeg te zijn de Amerikaanse expeditionaire macht uit Koeweit en omstreken terug te trekken waar niet eens de rol van bezetter, maar van bevrijder wordt gespeeld. Als bezetters in Bagdad zouden de Amerikanen - dat werd verwacht en door de deskundigen voorspeld - het nog vele malen moeilijker krijgen, en dit weer in toenemende mate als ze er langer zouden blijven. Het nog zo hechte thuisfront zou uiteen vallen terwijl de nieuwe stabiliteit in de regio achter de horizon verdween en het nieuwe Iraakse bolwerk in oprichting in een heksenketel van anti-Amerikanisme veranderde. Iran zou als de laatste overwinnaar van de Golfoorlog tevoorschijn komen en dat is nooit de bedoeling geweest.

In de eerste weken na de oorlog verliep alles in Irak volgens de Amerikaanse verwachtingen. De Koerden kwamen in opstand, ander politiek en godsdienstig verzet zag zijn kansen, steden werden veroverd, zelfs werd er in Bagdad gevochten. Maar Saddam is onderschat. Hij heeft zijn strijdkrachten die op bevel van Bush niet door Schwarzkopf 'de nek gebroken' mocht worden gehergroepeerd, en die breken nu op hun beurt al het verzet tegen Saddam de nek. Een maand nadat iedereen had gedacht dat Saddam definitief was verslagen is hij voor de ogen en tot afgrijzen van iedereen bezig, een volkerenmoord uit te voeren.

Met het aannemen van resolutie 688, vorige week, heeft de Veiligheidsraad het uitzicht geopend op een ingrijpen in 'binnenlandse aangelegenheden' van een land dat door die 'aangelegenheden' de vrede en de internationale veiligheid in gevaar brengt. Daarna heeft de EG voorgesteld, ten behoeve van de Koerden een enclave in Irak in te richten. Men zal niet hebben verwacht dat Saddam dit als de aangewezen oplossing voor zijn binnenlandse aangelegenheden beschouwt: hij heeft al laten weten, dit plan als een samenzwering van de CIA te beschouwen. Hoe langer hij duurt, hoe meer hij groeit tot de Arabische pendant van Hitler en Goebbels samen.

Deze gelijkenis helpt niet bij het oplossen van de onwaarschijnlijke problemen die hij al heeft veroorzaakt en de nog onwaarschijnlijker die in het verschiet liggen. De Veiligheidsraad beseft het, de EG ontwikkelt een denkbeeld. Maar wat volgens het Handvest van de Verenigde Naties mogelijk wordt gemaakt en door de Europeanen bedacht, moet ook nog worden uitgevoerd. Daartoe is een ander soort wil nodig: de wil van uitvoering. Misschien bestaat die bij de Engelsen en de Fransen, maar niet bij de andere Europeanen. Er zal in Amsterdam geen kantoor worden geopend waar de vrijwilligers tegen Saddam zich kunnen melden; onze regering gaat geen troepen naar Irak sturen om de Koerden te redden. Als men militaire actie verwacht, dan van Bush. Om de redenen die ik hierboven heb opgesomd, zullen de Amerikaanse strijdkrachten niet meer ingrijpen. Misschien zullen er andere redenen worden gevonden om het nog wel te doen, maar die zijn totnutoe niet ter tafel gekomen.

Zeker voor degenen die nu, zoals het hoort, de Koerden willen redden, heeft Schwarzkopf een maand geleden gelijk gehad. De tijd van zijn gelijk is nu voorbij.