Gorbatsjov wil verbod op stakingen en demonstraties

MOSKOU, 10 april - Sovjet-president Michail Gorbatsjov wil een algemeen stakings- en demonstratieverbod afkondigen dat het hele jaar van kracht moet blijven. Tegen de organisatoren van “illegale stakingen” moeten maatregelen worden genomen omdat een “catastrofe” in zicht is.

Gorbatsjov heeft gistermiddag in een toespraak tot de federatieraad aangedrongen op deze beperking van de democratische vrijheden. Het verbod op stakingen en demonstraties maakt deel uit van een nieuw en wederom centralistisch opgetuigd anticrisis-programma dat premier Valentin Pavlov tegelijkertijd aan de federatieraad presenteerde. De raad, waarin de leiders van de vijftien Sovjet-republieken zitting hebben, was gisteren niet bereid al in te stemmen met de noodmaatregelen. De stakers in Rusland en de Oekraine hebben tot nu toe evenmin aanstalten gemaakt hun acties te beeindigen en in de Wit-Russische hoofdstad Minsk brak juist gisteren nieuwe arbeidsonrust uit.

Het verzoek alle “stakingen, demonstraties en andere politieke acties die de toestand in het land destabiliseren tot het eind van het jaar”

te verbieden, was vervat in een dramatische rede van Gorbatsjov. Volgens de president staat het land, als er nu niets wordt ondernomen, een “catastrofe” te wachten. Hij schetste het beeld van een tot stilstand gekomen en verlamd staatsapparaat. De arbeidsdiscipline is zoek, de landbouwproductie wordt bedreigd en de koopkracht daalt. Het Bruto Nationaal Produkt is het eerste kwartaal van dit jaar met twaalf procent teruggevallen. Bij de overheid heerst een “financiele en wettelijke chaos” en de “tegen de staat gerichte praktijken” en de onderlinge twisten tussen de republieken en etnische groepen gaan gewoon door. De situatie is een “serieus gevaar voor het leven van de staat en van de bevolking” aan het worden, betoogde de president.

De belangrijkste politieke opponenten van Gorbatsjov ontbraken gisteren in de federatieraad. De Baltische landen, Georgie en Moldavie lieten zich vertegenwoordigen door hun gezanten in Moskou. De Oekrainse president had zijn premier gestuurd en oppositieleider Jeltsin had zich wegens “vakantie” afgemeld en liet zich vertegenwoordigen door zijn tweede man.

Pag. 5:

Gorbatsjov wil demonstratie- en stakingsverbod

Het programma van Pavlov gaat uit van de noodzaak van de gefaseerde overgang naar de markteconomie. Het kabinet wil de kolchozen en sovchozen de gelegenheid gegeven om een deel van hun produktie op de vrije markt te verkopen, zonder acht te slaan op de centraal gereguleerde prijzen. De privatisering van de bedrijven moet vorm krijgen door voor eind 1992 het eigendom van tweederde van de kleine en middelgrote ondernemingen in aandelen aan de burgers over te dragen. In totaal kondigde Pavlov 31 wetsvoorstellen aan en acht presidentiele decreten die de weg hiervoor moeten effenen.

Centraal op korte termijn staat de convertibiliteit van de roebel. Pavlov blijkt vast te willen houden aan zijn centralistische aanpak van de overheidsfinancien. De regering wil zelfs de voedselvoorziening, met name de distributie van graan, onder strikt centraal bewind gaan plaatsen.