Belgrado dreigt weer met inzet leger in Kroatie

LJUBLJANA, 10 april - De Joegoslavische president Jovic heeft bij zijn Kroatische ambtgenoot Franjo Tudjman geprotesteerd tegen de demonstraties tegen het leger in Zagreb en Split en gedreigd dat het leger “met alle ten dienste staande middelen” zijn eigendommen zal beschermen als de Kroatische politie dat niet kan.

Jovic' protest had betrekking op incidenten in Zagreb, waar maandag demonstranten te hoop liepen tegen een proces - voor een militaire rechtbank - tegen de Kroatische minister van defensie, Martin Spegelj, en zeven andere Kroaten. Zij worden van illegale wapenimport en gewapende rebellie beschuldigd. Van de 170 ruiten van het gebouw van het militaire gerechtshof in Zagreb bleef er niet een heel.

In Split werden maandag na een vreedzame demonstratie tegen hetzelfde proces door duizend demonstranten vernielingen aangericht aan militaire gebouwen en Servische vertegenwoordigingen en winkels. De politie wist te voorkomen dat de demonstranten een wijk zouden binnentrekken waar voornamelijk officieren wonen. Het burgerpersoneel van de marinescheepswerf in de buurt van Split protesteerde dinsdag tijdens een korte werkonderbreking tegen het proces tegen minister Spegelj.

In zijn brief aan Tudjman noemde Jovic deze acties tegen het leger “zorgwekkend en bijzonder gevaarlijk”.

De Kroatische regering verklaarde gisteren naar aanleiding van de brief van Jovic, verrast te zijn door door het massale protest van de bevolking tegen het proces; de politie van Zagreb en Split zou alles hebben gedaan om de boze demonstranten in bedwang te houden. “Het verzet van de demonstranten was echter zo groot dat het voor de politie onmogelijk was de situatie onder controle te houden”, aldus een regeringswoordvoerder. Verwacht wordt dat de militaire rechtbank van Zagreb zal besluiten het proces buiten Kroatie voort te zetten.

Wegens de spanning in Zagreb is een door de oppositie aangekondigde manifestatie “tegen de bezetting van Kroatie en voor de verdediging van het Kroatische volk”, gisteren uitgesteld tot 17 april.

Desalniettemin verzamelden zich gisteren in het centrum van Zagreb enige duizenden mensen. Ze plaatsten kaarsen bij de portretten van vier van de acht beklaagden die in een militaire gevangenis worden vastgehouden.

De spanning was vanochtend nog niet geweken. Het is vandaag vijftig jaar geleden dat de fascistische Kroatische Ustasa-beweging onder Duitse bescherming de “onafhankelijke staat Kroatie” uitriep en vanochtend werd rekening gehouden met de mogelijkheid van manifestaties van extreem-rechtse groepen. Tijdens de heerschappij van de Ustasi zijn honderdduizenden Serviers, moslims, joden en zigeuners vermoord.

in Belgrado is vandaag het aftreden bekendgemaakt van de Servische minister van binnenlandse zaken Bogdanovic, die verantwoordelijk was voor het gebrek van geweld tegen anti-communistische betogers in Belgrado, op 9 maart.