Belgische hoogleraar voor VN naar Irak

BRUSSEL, 10 april - De Belgische hoogleraar internationaal recht Erik Suy gaat in opdracht van VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar een rapport opstellen over het probleem van de Koerden.

Vandaag is Suy naar Geneve vertrokken voor het samenstellen van een team van adviseurs, voor het eind van de week vertrekt hij naar Irak.

De 57 jaar oude Suy geldt in Belgie als de specialist bij uitstek voor internationaal recht en VN-zaken. Van 1974 tot 1983 was Suy adjunct-secretaris-generaal van de VN in New York, van '83 tot '87 was hij directeur-generaal van de VN in Geneve.

Volgens de opdracht van Perez de Cuellar moet Suy in het kader van de kort geleden goedgekeurde VN-resolutie 688, die Irak opdraagt het geweld tegen zijn burgers te staken, het lot onderzoeken van de Koerden in Irak en de omliggende landen. Ook moet hij nagaan of het maandag door de Europese Gemeenschap gedane voorstel voor het instellen van een Koerdische enclave in Irak verwezenlijkbaar is.

Perez de Cuellar liet gisteren al weten dat het “ingewikkeld” zou zijn een veiligheidszone in Irak tot stand te brengen omdat “dit aan het probleem van de soevereiniteit raakt”. De secretaris-generaal van de VN zei niet te weten “hoe we aan Irak een gebied met een speciale status kunnen opleggen”.

Suy zelf voerde vorige week in een vraaggesprek voor de BRT aan dat de VN in het verleden ook resoluties hadden aangenomen naar aanleiding van iets dat “uiterlijk een zuiver interne aangelegenheid was”. Hij herinnerde daarbij aan resoluties over de apartheidspolitiek van Zuid-Afrika. Wat in Irak gebeurde met de Koerden zou in dezelfde zin kunnen worden opgevat als een “bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid”. De praktijk van de VN was sinds 1945 zodanig geevolueerd, aldus Suy, dat “permanente schendingen van de mensenrechten niet meer beschouwd kunnen worden als een zuiver interne aangelegenheid”.

Inmiddels lijkt hij echter van gedachten te zijn veranderd. Tegenover de BRT-televisie noemde hij de instelling van een veiligheidszone gisteren “een gevaarlijk precedent” en merkte hij op dat Iraks toestemming “een fundamenteel principe” moet zijn. Omdat Irak het idee al heeft afgewezen “neem ik aan dat zo'n zone (..) hoogstwaarschijnlijk niet te verwezenlijken zal zijn.”

De Iraakse regering heeft de benoeming van Suy tot persoonlijk adviseur van Perez de Cuellar inmiddels al verwelkomd.

    • Frits Schaling