Vaticaan heft belasting voor kerken Oost-Europa

ROME, 9 APRIL. Het Vaticaan is van plan de bisdommen een soort belasting naar draagkracht op te leggen om het nog steeds groeiende tekort op de begroting te dekken en om meer geld beschikbaar te hebben voor de kerk in Oost-Europa.

“De kerk van Rome geeft veel aan de verschillende kerken die verspreid zijn over de wereld en het is daarom terecht dat zij veel van hen verwacht,” zei secretaris van staat Angelo Sodano bij de opening gisteren van het tweedaagse overleg met de presidenten van de 109 bisschoppenconferenties.

Het Vaticaan staat al jaren in de rode cijfers, en tot nu toe is dat tekort steeds opgevangen door de zogeheten Pieterspenning: vrijwillige bijdragen van gelovigen aan de paus. Maar de Amerikaans-Poolse kardinaal Edmund Casimir Szoka, voorzitter van de Prefectuur voor economische zaken, een soort ministerie van financien, zei dat deze giften eigenlijk ergens anders voor zijn bedoeld.

“De Pieterspenning en andere giften zouden niet moeten dienen om het tekort te dekken, maar voor de Heilige Vader ten behoeve van de universele caritas,” zei Szoka. Hij wees daarbij vooral op de “urgente behoeftes van de kerk in Oost-Europa.”

In de geconsolideerde begroting over 1989 had het Vaticaan inkomsten, voornamelijk uit onroerend goed en beleggingen, ter waarde van 111,5 miljard lire. De uitgaven bedroegen ruim 181 miljard lire. Het resulterende tekort van zeventig miljard lire is echter naar negentig miljard lire (ongeveer 135 miljoen gulden) gegroeid wegens een aantal bijzondere uitgaven “voor het behoud van het roerende en onroerende erfgoed van de Heilige Stoel”, aldus kardinaal Szoka.

De bijdragen van gelovigen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen: de Pieterspenning bracht in 1989 zestig miljard lire op, ruim negentig miljoen gulden. Maar volgens Szoka, die een jaar geleden aantrad, moet deze onzekere bron van inkomsten worden vervangen door een meer reguliere bron, in de vorm van een soort belasting per diocees.

Paus Johannes Paulus II stuurt hier al enige tijd op aan. In de Codex van canonniek recht die in 1983 werd afgekondigd, staat onder canon 1271 dat de bisschoppen “al naar gelang de mogelijkheden van hun diocees, ertoe bijdragen om te voorzien in de middelen waaraan de Heilige Stoel behoefte heeft.” Tot nu toe is hieraan nooit op een gestructureerde manier uitvoering gegeven.

Kardinaal Castillo Lara, de voorzitter van de Apsa, het instituut dat een deel van de pauselijke bezittingen beheert, zei dat de 'belasting'

die wordt overwogen, gerelateerd zou kunnen worden aan de begroting van de individuele bisdommen. De nationale bisschoppenconferenties zouden dan een percentage moeten vaststellen, omdat het gezien de grote verschillen tussen de bisdommen niet doenlijk is een universele norm op te stellen.

Ondanks een aantal bezuinigingen zijn de uitgaven van het Vaticaan de afgelopen jaren blijven stijgen door de sterke stijging in de loonkosten en door de uitbreiding van de activiteiten. Daarnaast blijven de Osservatore Romano en Radio Vaticaan, die in tientallen talen uitzendt, met grote verliezen draaien.