V-Raad bespreekt VN-zone in N-Irak

NEW YORK- LUXEMBURG, 9 april - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft zich gisteren achter gesloten deuren gebogen over het idee van de instelling van een door de VN beschermde zone voor Koerdische vluchtelingen in Noord-Irak.

Irak heeft het idee vanochtend met kracht van de hand gewezen. Eerder op de dag hadden de leiders van de Europese Gemeenschap besloten een desbetreffend Brits voorstel in de Veiligheidsraad aan de orde te stellen.

De Iraakse premier Saadoum Hammadi zei vanochtend dat het voorstel ,verdacht” is en dat Irak “zich met alle middelen ertegen zal verzetten”. Het probleem van de honderdduizenden Koerdische en shi'itische vluchtelingen is volgens hem opzettelijk veroorzaakt, “als onderdeel van de keten van komplotten tegen Iraks soevereiniteit”.

De Veiligheidsraad was gisteravond bijeengekomen om de laatste hand te leggen aan een resolutie die voorziet in de vorming van een waarnemersmacht in een bufferzone langs de Iraaks-Koeweitse grens, conform de bepalingen voor een formeel bestand in de oorlog in het Golfgebied. Tijdens deze bijeenkomst werd ook gewerkt aan een brief aan Irak waarin nota wordt genomen van Bagdads “onherroepelijke aanvaarding” van de bestandsbepalingen. Deze zaken worden naar wordt aangenomen vanavond definitief geregeld.

Meer aandacht trok echter een Brits initiatief, naar een idee van de Turkse president Ozal, tot de instelling van een toevluchtsoord in Noord-Irak onder protectie van de VN voor de honderdduizenden Koerden die nu naar de Turkse en Iraanse grens onderweg zijn of al op Turks en Iraans grondgebied verblijven.

De Britse premier John Major diende het idee voor een “enclave” - waarvan de details nog niet zijn uitgewerkt - gisteren in op een topconferentie in Luxemburg die op Frans verzoek was bijeengeroepen om de verwarrende buitenlandse politiek van de EG in de Golfcrisis aan een onderzoek te onderwerpen. De EG-leiders, die het voorstel overnamen, vonden dat de Iraakse leider Saddam Hussein desnoods zou moeten worden gedwongen de instelling van zo'n zone te gedogen.

Volgens de Britse VN-ambassadeur Sir David Hannay was er in de Veiligheidsraad gisteravond ook veel steun voor het idee van een toevluchtsoord voor de Koerden. Maar, voegde hij eraan toe, “ik heb in dit stadium geen druk uitgeoefend om beslissingen te nemen”.

Volgens hem is het idee bedoeld om tegemoet te komen aan “een onmiddellijke noodzaak om (..) te verzekeren dat (de vluchtelingen) humanitaire hulp bereikt” en de vluchtelingen in staat te stellen naar hun steden terug te keren “met een mate van zekerheid dat ze (..) daar niet worden vervolgd”.

Hannay zei dat veel afhangt van de activiteit van de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, die vandaag een oproep moet lanceren tot een grootscheepse hulpinspanning voor de Iraakse vluchtelingen en dan tevens de afvaardiging van een VN-missie zal aankondigen die onderzoek gaat doen naar de situatie van de Iraakse Koerden. In de resolutie van vrijdag waarin de Veiligheidsraad de Iraakse onderdrukking van burgers veroordeelde, wordt tot zo'n onderzoek opgeroepen. (Reuter, AP, AFP)