Regeringspartij lijdt in Japanse hoofdstad een gevoelige nederlaag; Tokiose burgemeester leniger dan LDP

TOKIO, 9 april - De burgemeester van Tokio, Shunichi Suzuki, kan in spagaat zittend met zijn kin de grond raken. Dat dit wapenfeit zo prominent heeft gefigureerd in zijn herverkiezingscampagne komt doordat Japans regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) weigerde de tachtigjarige Suzuki, lid van de partij, voor een vierde maal kandidaat te stellen voor het burgemeesterschap van Tokio wegens zijn leeftijd.

Of het Suzuki's lenigheid was, zijn beleid in de afgelopen twaalf jaar of sympathie bij de kiezers voor de 'verraden' burgemeester, met 50 procent van de stemmen heeft hij, als onafhankelijk kandidaat, afgelopen zondag overtuigend gewonnen van de door de LDP uitverkoren Hisanori Isomura, een voormalig nieuwslezer. Isomura, een nieuwkomer in de politiek, haalde slechts 31 procent van de stemmen.

Deze uitkomst betekent dat Suzuki, de eerste burgemeester van Tokio die aan een vierde ambtstermijnen begint, zijn stad kan gaan besturen vanuit het nieuwe stadhuis dat pas vorige week in gebruik is genomen.

Suzuki heeft zich er sterk voor gemaakt dat dit 56 verdiepingen tellende gebouw, Tokio's hoogste, er kwam. Critici van deze meets recente aanwinst voor de skyline vinden echter dat het veel te extravagant is voor een overheidsgebouw. Suzuki is pas gisteren, na het fiat van zijn kiezers, in de nieuwe burgemeesterskamer getrokken.

Verwacht werd dat het controversiele stadhuis inzet zou worden van de verkiezingen, maar dit is geheel overschaduwd door de machinaties rond de kandidaatstelling. Voor Isomura was zijn ongelukkige entree in de politieke arena een grote hindernis. Ook had hij zijn onervarenheid en zijn smalle achterban bij de kiezers tegen. Dat hij gezellig samen met de mannen uit de buurt naar het openbare badhuis ging en daar ruggen waste - een beeld dat altijd na Suzuki's spagaat werd uitgezonden - kon daar niet veel meer aan verhelpen.

Het kostbare stadhuis is door Suzuki gerechtvaardigd met het argument dat Tokio als wereldstad met haar 12 miljoen inwoners wel een representatief stadhuis waard is. Dat Jacques Chirac, de burgemeester van Parijs, op de openingspartij was sterkte Suzuki's positie.

Daarentegen schitterden de kopstukken van de LDP door afwezigheid. Suzuki's herverkiezing heeft de LDP in een lastig parket gebracht.

Ichiro Osawa, de algemeen secretaris van de LDP en verantwoordelijk voor de kandidaatstellingen, heeft daar gisteren de consequentie uit getrokken en is afgetreden. Niet alleen heeft hij met het beoogde vertrek van Suzuki een grote inschattingsfout gemaakt, ook heeft hij verdeeldheid binnen de partij veroorzaakt doordat de Tokio-afdeling van de LDP Suzuki wel is blijven steunen. Osawa heeft de Tokio-afdeling voor zijn loyaliteit gestraft met het dichtdraaien van de fondskraan.

Dat de LDP-kandidaten in de andere lokale verkiezingen die gisteren zijn gehouden vrijwel zonder uitzondering succesvol uit de bus zijn gekomen baat Osawa niets. Dat hij is afgetreden als tweede man in de LDP - alleen de voorzitter van de partij, premier Toshiki Kaifu, is machtiger - betekent nog niet dat hij van het politieke toneel is verdwenen.

Hij is teruggekeerd naar de Takeshita-habatsu, de grootste factie binnen de LDP, waar hij wordt beschouwd als de kroonprins van voormalig premier Noboru Takeshita. Nu vervult hij in de factie de rol van tweede man, totdat zich weer een gelegenheid voordoet om de 48-jarige Osawa naar voren te schuiven op weg naar het premierschap.

Het aftreden van Osawa betekent een klap voor premier Toshiki Kaifu. Om het evenwicht in de partij top te bewaren is ook de opvolger van Osawa, Keizo Obuchi, weer afkomstig uit de habatsu van Takeshita. Maar Obuchi, die twee keer regeringswoordvoerder is geweest, mist het politieke gewicht van Osawa.