Combinaties met index-opties

Eind vorige week doofde de kooplust op de beurzen en maandag zette die licht neerwaartse trend door. De aandelen-index sloot vrijdag op 282,61 na een weektop van 288,37 en ging maandag iets verder naar beneden.

Het is alsof de kopers van de voorgaande weken om zich heen kijken in afwachting van nieuwe kopers. Die zijn er natuurlijk wel, maar waarom zouden zij zich haasten? De opluchting over de geslaagde militaire operatie in de Golf is immers verdwenen en andere prikkels ontbreken.

In zo'n afwachtende markt neemt de tijdswaarde (de lucht) van opties sterk af. Vooral de out-of-money opties op de index, die 19 april aflopen, verminderen dan snel in waarde of lopen heel snel weer op als de markt een duidelijke richting kiest. Ervaren en onervaren beleggers kunnen op verschillende wijzen proberen winst te behalen uit dit gegeven. De mogelijkheden zijn te verdelen in de vier risico-opbrengst groepen: beperkt risico en onbeperkte opbrengst, beperkt risico en beperkte opbrengst, onbeperkt risico en onbeperkte opbrengst en als vierde groep onbeperkt risico en beperkte opbrengst.

De beperkt risico en onbeperkte opbrengst strategieen zijn ook geschikt voor de onervaren beleggers. Twee voorbeelden, bij een index van 281,50, zijn het kopen van de index-call april 285 voor 210 gulden per optie van 100 maal de index en de put 280 voor 340 gulden. Gaat de index voor de afloopdag vijf gulden omhoog, dan verdubbelt de call in waarde. De put verdubbelt als de index vijf gulden daalt. Er is een groot nadeel: de tijd dringt.

De gekochte call en put zijn om te zetten in strategieen met een beperkt risico en een beperkte opbrengst door met de call als dekking de call april 290 te schrijven en met de put de put april 275. Zo ontstaan respectievelijk een call hausse prijs-spread en een put baisse prijs-spread. De investering in alleen een call of put wordt bijna gehalveerd. Daar staat tegenover dat de winst beperkt wordt tot een paar honderd gulden als de index meer dan vijf gulden stijgt of daalt.

De spreads die thuishoren in de groep onbeperkt risico en onbeperkte opbrengst zijn niet aan te raden voor onervaren optie-liefhebbers, zoals blijkt uit het volgende interessante voorbeeld. Koop een index call juni 280 voor 800 gulden (index 281,50) en schrijf, met die optie als beperkte dekking, 2 calls april 285 voor 210 gulden per optie. Per saldo kost die spread (zonder kosten) 380 gulden. De verwachting en hoop van de houder is dat de index op 19 april onder de 285 eindigt.

De geschreven opties lopen dan waardeloos af en de ontvangen 420 gulden zijn verdiend. Daarna kunnen mei-opties geschreven worden. Een nieuwe ronde met nieuwe kansen.

Het risico van de geschreven calls is onbeperkt, omdat de gekochte juli-call slechts een van de april-calls volledig dekt. Komt de index boven de 290, dan gaat het niet goed. Lopen de april- of mei-calls waardeloos af en gaat de beurs daarna fors omhoog, dan zijn de opbrengsten die met de julicall behaald kunnen worden, in theorie, onbeperkt. Vandaar onbeperkt-onbeperkt.

Er zijn tal van variaties te bedenken op deze diagonale ratio spread. Bij voorbeeld door niet de call juli 280 te kopen, maar de '270' voor 1050 gulden en daar 2 calls april 280 op te schrijven voor 440 gulden per optie. De investering wordt dan slechts 170 gulden. Je moet natuurlijk wel flauw zijn op de beurs tot 19 april. Ook ratio-spreads met putopties zijn interessant.

De liefhebbers en vaste beoefenaren van de strategieen uit de groep onbeperkt risico en beperkte opbrengst hebben al heel wat keren op de blaren moeten zitten omdat hun verwachtingen niet uitkwamen. Zij schrijven ongedekte call- of put-opties in de hoop dat de index de juiste kant op zal bewegen. Zij zouden de tegenpartij kunnen zijn van de beleggers, uit de eerste genoemde groep, die de april call april 285 of de put april 280 kochten.

De schrijvers ontvangen de optiepremies van respectievelijk 210 of 340 gulden. Die is verdiend als de index op 19 april ergens tussen de 280 en 285 eindigt. Meer zit er niet in. Beperkte opbrengst dus. Gaat de index nog spoken voor die tijd, dan zijn de risico's, in theorie, onbeperkt. Niet aan te raden voor onervaren optiespeculanten.