Jannes leeft van zijn 'sandalen-imago'

Dat hij eens een wereldtitel op zak had en Nederlands kampioen was, wordt niet vaak gezegd. Serieus wordt hij nog steeds niet genomen, maar nog nooit was iemand zo'n symbool voor een sport als Jannes van der Wal.

Met zijn tengere lichaam, de eeuwige sandalen en het gedrag van een verstrooide professor gaf hij de damsport in Nederland een heel eigen gezicht. Denk je aan dammen, dan denk je aan Jannes, zo werd een veel gehoorde kreet. Over publiciteit heeft de Koninklijke Nederlandse Dambond sinds het verschijnen van de Fries op het damtoneel niet te klagen. Talloze keren verscheen hij voor de televisiecamera's om de gretige presentatoren te vertellen over zijn leven als profdammer. Dat hij tijdens deze interviews vooral aanwezig was en verder zweeg, deed er niet toe. Jannes scoort en scoorde in medialand zijn grootste successen.

Negen jaar na het behalen van zijn wereldtitel in het Braziliaanse Sao Paolo presteert Jannes achter het dambord niet veel meer.

Desalniettemin is hij nog steeds de bekendste dammer van Nederland. Met zijn geitewollen sokken, het driftig ronddribbelen in de speelzaal en eigenaardige zetten op het bord was hij ook vorige week op het kampioenschap van Nederland weer de grote publiekstrekker. Dat niet iedereen in de damwereld daar blij mee is, lijkt duidelijk. “Als mensen echt alleen komen voor Jannes, zou dat een slechte zaak zijn.

Het dammen krijgt dan wel een erg negatief imago'', aldus de voorlichter van de dambond, Henk Fokkink. Damcollega's en arbiters lieten zich in het verleden al dikwijls gekscherend uit over hun merkwaardige en onvoorspelbare tegenstander. Voor het jaarlijkse damtoernooi in Hierden is hij door de organisatie dit jaar niet uitgenodigd.

B ekendheid verwierf hij vooral als de man die in de trein in slaap viel, als de zwijgende en verstrooide geinterviewde en als de man waar drank en vrouwen aan de orde van de dag zijn. Toch heeft hij meerdere malen bewezen over een behoorlijke intelligentie te beschikken, kan met veel medespelers prima overweg en heeft een gezonde dosis humor.

Het lijkt dan ook niet onwaarschijnlijk dat 'Jan de Schuyver' bewust zijn imago in een bepaalde vorm gekneed heeft en later uitgebuit. Hij trad al op in diverse showprogramma's, maakte een karnavalsplaatje ('Janus hou je kanus') en gaf twee boeken uit met zichzelf op de cover, hangend aan een lantarenpaal. Deze activiteiten hebben vaak niets met dammen te maken, maar leverden hem een flinke duit op. Dat bleek ook zijn grootste probleem gedurende zijn carriere als beroepsdammer; rondkomen van een schamele uitkering.

D ank zij zijn in de loop der jaren opge bouwde status als bekende Nederlander is de 34-jarige dammer een veel gevraagde simultaanspeler.

Reeds duizenden Nederlanders hebben getracht 'die merkwaardige damprofessor' achter het bord te verslaan. Ook hiermee verdiende de Fries, nu nog steeds, een aardig zakcentje om van te leven. Aangezien hij een jaar na zijn middelbare schoolopleiding al koos voor het dammersvak, heeft hij nooit gewerkt. Dit tot grote teleurstelling van vader Van der Wal. “Het is zo jammer dat hij zijn brood er mee moet verdienen he? ”

Dat het nu wat minder gaat met de oud-wereldkampioen is vooral het gevolg van zijn overige hobby's. De piano in het oude appartement in Groningen wordt tegenwoordig vaker beroerd dan de witte en zwarte schijven. Ook schaken en bridgen krijgen de overhand. Velen kunnen hem 's nachts vinden in een bruin Gronings cafe, diep gebogen over de kaarten. Zijn ambities op damgebied beperken zich tot het direct plaatsen voor het volgende Nederlandse kampioenschap. Want zolang Jannes damt, blijft hij een sportend fenomeen en aast de Nederlandse media op hem. En verdient de Fries zijn brood.