Beenhakker staat opnieuw met lege handen

EINDHOVEN, 8 april - Er is bepaald weinig verbeeldingskracht voor nodig om te concluderen dat de kansen van Ajax na de 4-1 nederlaag tegen PSV om alsnog landskampioen te worden nagenoeg verkeken zijn.

Dat is met name frustrerend voor Leo Beenhakker, die in zijn veelbewogen trainersloopbaan het opmerkelijke vermogen etaleert om op cruciale momenten met lege handen achter te blijven.

In 1985 zat Beenhakker op de bank bij het Nederlands elftal, dat in de beslissingswedstrijd tegen Belgie het WK in Mexico misliep. Daarna grossierde Beenhakker weliswaar drie seizoenen achter elkaar in landstitels bij Real Madrid, maar de echte hoofdprijs waar de 'koninklijke' al meer dan vijfentwintig jaar tevergeefs naar hunkerde - de Europa Cup I - kwam onder hem niet in de prijzenkast terecht.

Het afgelopen seizoen werd Beenhakker kampioen met Ajax. Het was een titel zonder echte sportieve waarde, want de Amsterdamse club was op dat moment al geschorst door de UEFA vanwege het staafincident in de Europa-Cupwedstrijd tegen Austria Wien. Maar geen nood, Beenhakker zou zijn gram wel even halen op het WK in Italie, waar hij van het toenmalige KNVB-bestuurslid Rinus Michels de kans kreeg het Nederlands elftal naar de wereldtitel te leiden.

Hoewel mede door factoren buiten zijn schuld kreeg Beenhakker, de representatieve no-nonsens trainer met de gepolijste babbel, de zaak ook daar niet echt op de rails. Maar niet alleen hij verkeek zich in Italie op de gemakzuchtige mentaliteit van de financieel verwende en door succes verzadigde vedetten, van wie een groot deel Ajacieden, die ook op het WK al veel te veel de oren naar goeroe Johan Cruijff in Barcelona lieten hangen.

In de Meer verrijkte Beenhakker de voetbalsport met de term 'patatgeneratie', waarmee hij vooral doelde op potentiele jeugdige miljonairs als Richard Witschge, Roy, de broertjes De Boer en Bergkamp, niet van talent gespeende voetballers, over wie Beenhakker op grond van hun mentaliteit toch grote vraagtekens heeft of hij met dit op jeugdige leeftijd al verwende gezelschap de Europese top wel kan halen. Het doel dat zowel Beenhakker als het Ajax-bestuur zich uiteindelijk heeft gesteld.

Het moet echter een onthullende zaak voor Beenhakker zijn geweest dat het niet de 'patatgeneratie' was die hem gisteren in de kwalitatief magere topper tegen PSV in het Philips-stadion liet zakken, maar de routiniers. Scheidsrechter Houben liet de eerste helft te lang doorspelen, stelde daarmee PSV in de gelegenheid om via de gelijkmaker op een psychologisch zeer belangrijk moment in de wedstrijd terug te komen, waarna Jan Wouters een stom incident uitlokte en daarmee enigszins gechargeerd gesteld, de wedstrijd voor Ajax uiteindelijk verspeelde.

Wouters ging verhaal halen bij Houben, kreeg op weg naar de kleedkamer voor zijn commentaar op de leiding een gele kaart, maar was zelfs rijp voor rood toen hij vervolgens de bal uit de handen sloeg van de verbouwereerde arbiter, die het er gelukkig voor Ajax maar verder bij liet zitten. De Ajax-leiding stond er bij en keek er naar. Het grapje van hulptrainer Bobby Haarms 'we hebben Pimmetje (fysiotherapeut Van Dord MS) er maar een keer op af gestuurd, want hij kan het snelste lopen', sprak wat dat betreft voor zich.

Na afloop deed Beenhakker een poging het overspannen gedrag van Wouters - die door de KNVB ook al geschorst is om de aanvoerdersband bij Ajax te dragen - enigszins goed te praten. “Hij heeft gelukkig nog de ziekte in over dit soort dingen”, meende Beenhakker, die in zoverre wel gelijk had dat gelegenheids-captain Van 't Schip het tafereel gelaten vanaf de zijlijn stond te bekijken en 'vedette'

Richard Witschge op dat moment waarschijnlijk al in gedachten thee zat te drinken in de kleedkamer.

Maar daarmee was de kous voor Beenhakker nog niet af. Hij hield niet voor de eerste keer dit seizoen een vurig betoog tegen de willekeur van de arbitrage op de Nederlandse velden. Hoewel de neutrale waarnemer zich kan afvragen of hij dit verhaal ook had aangezwengeld wanneer de zaak andersom zou hebben gelegen en Ajax in plaats van PSV van de situatie zou hebben geprofiteerd. Beenhakker: “Het is mij een raadsel dat in het tijdperk van de elektronika waarin je alle middelen tot je beschikking hebt het begrip tijd zo willekeurig gehanteerd kan worden. Het is pure willekeur ten opzichte van een bedrijf waarin miljoenen omgaan. Die man loopt op een Belgisch horloge te kijken en denkt wat zal ik er eens mee doen. Hij liet de eerste helft 3.33 minuten te lang doorspelen.

Hoe het ook zij, het 'incident Wouters' vormde het breekpunt in de wedstrijd, waaraan de vooral de eerste helft goochelende Bryan Roy zich moeiteloos conformeerde. Hij raakte de tweede helft in navolging van Wouters door de gebeurtenissen zo gefrustreerd dat hij in een onschuldige situatie volkomen onnodig PSV'er De Jong onderuit schopte en van Houben terecht een rode kaart kreeg. Gevoegd bij het fenomeen Romario - die in Eindhoven weer eens op alles beslissende momenten toesloeg - is het verhaal en de ruim uitgevallen overwinning van PSV tegen Ajax daarmee in grote lijnen verklaard.

Op 19 april vergadert de UEFA over het plan de Europa Cup voor landskampioenen het komende seizoen vanaf de kwartfinales te verdelen in twee poules van ieder vier teams, die in een uit- en thuiswedstrijd gaan beslissen wie zich voor de finale plaatst. Voor het selecte aantal clubs dat daar deel van uitmaakt wordt dat een affaire met een miljoenenwinst. PSV maakt van de Nederlandse clubs voorlopig de meeste kans op dit buitenkansje. Hoewel men daar in Groningen op dit moment ongetwijfeld anders over zal denken.

    • Marc Serné