Assepoester Geveke op beursbal

AMSTERDAM, 8 APRIL. Geveke (technische handel) vraagt zijn aandeelhouders toestemming om 20 procent nieuwe aandelen te mogen uitgeven met voorbijgaan van het voorkeursrecht.

Vijf jaar geleden kwam Geveke - als verzelfstandigde onderneming uit het SHV-concern - terug naar de beurs tegen een koers van 36 gulden, maar enthousiaste beleggers bleken bereid meer dan 50 gulden te betalen. Begin dit jaar was de koers van Geveke weer 36 gulden en pas dezer dagen is de 50 gulden (over het sinds 1986 met 14 procent uitgebreide aandelenkapitaal) weer in zicht.

Vorig jaar om deze tijd zei Geveke's algemeen directeur drs J.V.M. van Heeswijk tegen het Financieele Dagblad de koers van toen 46 gulden te laag te vinden om nieuwe aandelen tegen uit te geven. Nu ziet hij blijkbaar mogelijkheden om met een eigen koers-winstverhouding van 8,5 tegen betaling van aandelen Geveke andere handelsbedrijven over te nemen.

Geveke, bekend als dealer van de grondverzetmachines van Caterpillar en de vorkheftrucks van Hyster, werkt in een markt die niet erg groeit en moet eigen groei dus door overnemingen realiseren. Maar dat kopen van andere bedrijven moest Geveke van zijn moeder wel op eigen kracht doen. Vlak voor de beursgang moest Geveke zijn aandeelhouder SHV 13 miljoen gulden extra uitkeren, als deel van de boekwinst gemaakt op Geveke's belang in Getronics. Even later kon Geveke bij het nauw aan SHV gelieerde Noro wel weer via een converteerbare lening geld krijgen. Geen bruidschat dus, maar een krediet.

Eind vorig jaar is die lening (tegen 36 gulden) helemaal geconverteerd, en Geveke is nu dus van die last bevrijd. En de beurs hoeft niet meer bang te zijn voor verdere verwatering ten behoeve van de voormalige eigenaars. (SHV heeft nog 23 procent van Geveke, Noro nu 12 procent, de NPM 8 procent en een stuk of vier instituten hebben ieder 5 procent.) Misschien dat Geveke nu op de beurs net zo kan opbloeien als de zusters Getronics en GTI na hun verzelfstandiging uit SHV deden. GTI kwam in 1985 op 37,50 gulden en doet nu 205 gulden. De beurswaarde steeg van Getronics kwam in 1985 tegen 30 gulden naar de beurs en doet nu 32,50 gulden. Maar Getronics heeft in de tussentijd de aandelen gesplitst en nieuwe uitgegeven en zo zijn beurswaarde verveelvoudigd, door onder andere tegen nieuwe aandelen Datex over te nemen.

Toch maakt Geveke's Van Heeswijk niet de indruk dat hij jaloers is op die zusters die eerder mooi aangekleed naar het (beurs)bal mochten.

Hij haalt zoals bij beursintroduktie beloofd een rendement van 15 procent op zijn eigen vermogen. Hij keert de helft van zijn winst uit als dividend, zodat zowel die uitbetaling als de waarde van de onderneming jaarlijks met 7 procent groeien. Dat de koersontwikkeling van het aandeel daarmee niet parallel loopt, kan hij ook niet helpen.

Hij kon de afgelopen jaren op eigen kracht via acquisities jaarlijks een miljoen winst erbij kopen. En hij verhoogt gestaag zijn marges door zich te richten op onderhoud via langlopende servicecontracten en verkoop van onderdelen.

Want die activiteiten leveren meer op dan de verkoop van produkten. Verkoop levert Geveke 80 procent van de omzet op, maar de andere activiteiten zorgen voor de helft van de brutowinst. Vooral verkoop van onderdelen is aantrekkelijk. Van Heeswijk haalt met genoegen de uitspraak van een oud-topman van Caterpillar aan: “In de strijd tussen rots en ijzer, verliest ijzer altijd.” Dus de waaiers van pompen gaan een keer kapot, ook die hele grote en dure van de grote pompen op de baggerslepen. “Als die van ons maar langer meegaan dan die van de concurrent zitten we goed,” grapt Van Heeswijk die extra opgetogen raakt over de trilblokken (eenheden die palen of afzettingen de grond intrillen in plaats van te heien). “Die apparaten zijn ontworpen om zichzelf te vernietigen.”

Onderhoud en service zijn aspecten waar een handelsonderneming in de markt zijn positie mee verstevigt. Zeker in de kapitaalgoederenmarkt waarin Geveke zich beweegt. Van Heeswijk toont zich dan ook niet bevreesd voor de afhankelijkheid van grote principalen. Hij wijst erop dat die afhankelijkheid werderzijds is. Geveke's contract met Caterpillar is binnen zes maanden opzegbaar, maar loopt al sinds 1926.

Het contract met Hyster loopt sinds 1946. “Je bent alleen afhankelijk van de produktontwikkeling door je principalen,” aldus van Heeswijk.

De Europese economische eenwording in 1993 ziet Van Heeswijk in het algemeen niet als een ernstige dreiging. Voor de dealeractiviteiten (75 procent van Gevekes verkopen) verandert er niets. In de handel voor kleine orders evenmin en voor grote orders maken klanten toch al internationale vergelijkingen. Hooguit kan dat nu in het middensegment meer gebeuren.

Alleen indirect kan Geveke worden geraakt, wanneer de Europese eenwording fabrikanten aanzet tot fusie en concentratie. Fabrikanten die er nu uit kostenoverwegingen nog geen eigen dealernet op na houden, zouden dat wel eens kunnen gaan doen als ze een andere schaalgrootte bereiken. Al zijn er ook fabrikanten die nu al uit principe niet met eigen dealers werken. Die fusies zouden Geveke kunnen raken, ook omdat de onderneming in principe geen conflicterende dealerschappen aan wil houden. (Al maakt Caterpillar ook vorkheftrucks, die Geveke niet verkoopt).

Maar Van Heeswijk maakt zich om dergelijke verschuivingen geen al te grote zorgen. In dat geval zoekt hij wel weer andere produkten om te verkopen. In algemene zin is Geveke qua produkten de laatste jaren toch verschoven van de zwaardere naar de lichtere apparaten. De jongste aanwinst Isotron, actief op het gebied van de fabrieksautomatisering, lijkt welhaast een entree op het werkgebied van zuster Getronics die op haar beurt heeft laten weten van de hardware naar de software op te schuiven. Volgens Van Heeswijk is dat eerste niet het geval, maar heeft Geveke meet- en regelapparatuur altijd als zijn werkgebied beschouwd.

Door de verschuiving naar hoger renderende activiteiten verwacht Geveke voor dit jaar al een beter resultaat bij een gelijke omzet. En is het hopen dat deze verbetering van de kwaliteit van de winst het glazen muiltje zal blijken, waaraan de beurs deze Assepoester onder de zelfstandig geworden dochters uit het SHV-gezin als schoonheid zal herkennen.