Winstnemingen op beurs bij groeiende onzekerheid

Op de Amsterdamse effectenbeurs gebeurde donderdag waar iedereen al weken bang voor is. Nadat de CBS-stemmingsindex 's ochtends nog een recordhoogte noteerde van 99,2 punten kwam een golf van winstnemingen op gang.

“De markt was hoogst onzeker, er viel geen peil op te trekken”, verzuchtte een hoekman.

Ook gisteren moest de graadmeter verder terrein prijsgeven. De CBS-stemmingsindex sloot de week af met een geringe winst van 0,8 punten op 97 (0,8 procent). Handelaren zeiden dat buitenlandse beleggers het gisteren lieten afweten. De aandelenprijzen stegen de afgelopen twee weken met gemiddeld vijf procent, vooral dankzij buitenlandse belangstelling voor de dollargevoelige Amsterdamse effectenbeurs.

Marktpartijen onderstrepen nog maar eens dat marktechnische factoren nog steeds lijken te wijzen op een stijgende markt. Maar tegelijk zijn de economische vooruitzichten veel te onzeker om de recente stijgingen te rechtvaardigen.

De onzekerheid werd gistermiddag nog eens aangewakkerd door het nieuws dat de werkloosheid in de Verenigde Staten in maart is omhooggeschoten van 6,5 procent naar 6,8 procent. De teleurstellende cijfers verminderen de hoop op een spoedig einde van de recessie in de VS. In New York zakte het Dow Jones koersgemiddelde in reactie op het slechte nieuws met ruim 27 punten. De Dow sloot op 2896,79.

Beurshandelaren zeiden gisteren dat het enthousiasme vanuit het buitenland voor Nederlandse aandelen in scherp contrast stond met de terughoudende opstelling van Nederlandse institutionele beleggers en commissionairs.

Een effectenmakelaar van commissionair Mulco stelt dat de markt snakt naar statistische bewijzen dat de economische groei in Europa zal accelereren. “Alleen het consumentenvertrouwen is hoger. Maar inflatie-, produktie-, investerings- en consumptiecijfers geven weinig reden tot optimisme.” Hij wijst er op dat de kans op een verlaging van de Nederlandse rente, die immers is gekoppeld aan de Duitse, miniem is.

Ook de voorspellingen van het Centraal Planbureau (CPB) geven beleggers weinig reden tot optimisme. Het CPB voorzag deze week dat het profijt van de Duitse eenwording voor de Nederlandse economie afneemt als gevolg van de afname van de Duitse binnenlandse bestedingsgroei.

Gegeven het gebrek aan positieve economische cijfers neemt de angst toe dat de Nederlandse beurs, waar de koersen sedert begin dit jaar twinig procent zijn gestegen, een monumentale vergissing heeft gemaakt. “De huidige situatie begint gelijkenis te vertonen met die in 1987 (de beurskrach - red.)”, zo stelt Mulco somber in een recente studie.

Effectenanalisten waarschuwden eerder deze week, toen Philips een hoogste koers van 30,40 gulden bereikte, voor te hooggespannen verwachtingen over het koersverloop van de elektronicagigant. De koerswinst van Philips, dat veertig procent van de omzet boekt in dollarlanden, was deze week grotendeels toe te schrijven aan de hogere dollar, zo stellen zij.

Philipsaandelen, die donderdag en gisteren zelfs even de grens van dertig gulden doorbraken, moesten gistermiddag weer terug na de waarschuwing van Philips-president Jan Timmer in het jaarverslag dat de positieve effecten van de reorganisatie wellicht op zich zullen laten wachten als gevolg van stagnerende verkopen.

“Philips is geheel afhankelijk van het vertrouwen dat beleggers hebben in het herstel van het elektronicaconcern. Ieder negatief signaal drukt de koers vervolgens onmiddellijk naar beneden”, stelt een analist van commissionair Mulco. Hij vindt dat Philips, dat gisteren sloot op 29,40 gulden nu te duur is geprijsd.

Een uitschieter deze week was Polygram, waarin Philips een belang heeft van tachtig procent. Verschillende effectenmakelaars geven een optimistische winstprognose voor 1991. Zo voorziet Bank Mees & Hope voor 1991 een stijging van de winst per aandeel van 2,10 gulden naar 2,60 gulden.

Polygram sloot gisteren op 38,50 gulden, waardoor de koers- winstverhouding (beurskoers gedeeld door winst per aandeel), uitgaande van de prognose van Mees & Hope, uitkomt op circa vijftien. Dit hoge niveau duidt er op dat het aandeel Polygram als veelbelovend wordt beschouwd.

Mees & Hope wijst er op dat Polygram al enkele nieuwe produkten heeft aangekondigd (zoals de Digtital Compact Cassettes in 1992) die een verdere impuls kunnen geven aan de winstgroei.

Triest was deze week weer het koersverloop van Delft Instruments, dat zucht onder het leveringsembargo van de Amerikaanse overheid na de levering van nachtkijkers aan Irak. Een langdurig embargo dreigt de resultaten van het gehele bedrijf negatief te beinvloeden.

“De huidige koers van circa 23 gulden is voor speculanten interessant, want een oplossing van het probleem zal onmiddellijk leiden tot koersherstel”, zo meent een beurshandelaar.

High-techfondsen, genoteerd op de parallelmarkt, behoorden deze week tot de grootste verliezers.

Zo ging Rood Testhouse fors omlaag. Over 1990 werd een operationele winst geboekt van honderdduizend gulden, maar het bedrijf torst wel een extra last van negen miljoen gulden herstuctureringskosten.