Loonronde Japan: 5,6 pct uit de bus

TOKIO, 6 APRIL. De jaarlijkse loonronde in Japan, de shunto, is vrijwel afgesloten. In de afgelopen week is er na de traditionele, maar onschuldige, demonstraties en werkonderbrekingen in negen belangrijke takken van industrie een gemiddelde loonsverhoging van 5,6 procent uit de bus gekomen. De bonden hadden ongeveer negen procent geeist. Vorig jaar bedroeg de gemiddelde loonsverhoging tegen de zes procent.

Met een inflatie van 4,5 procent in de twaalf maanden tot en met januari blijft er van de loonsverhoging maar weinig over. De werkgevers hebben in het loonoverleg steeds gewezen op de verzwakking van de economische groei in Japan. In het lopende begrotingsjaar, dat eind vorige maand werd afgesloten, heeft de groei naar schatting 5,2 procent bedragen, maar voor het lopende begrotingsjaar wordt een groei van 3,8 procent voorzien.

De vakbonden in Japan staan doorgaans niet zo sterk. Ze zijn versplinterd. Bovendien hebben maar betrekkelijk weinig Japanse werknemers zich georganiseerd. Halverwege de jaren zeventig was ongeveer dertig procent van de werknemers lid van een vakbond, nu is dat 25 procent.

Uit een vorig jaar herfst gehouden enquete in Nagoya, waar onder meer het hoofdkantoor van Toyota zit, kwam naar voren dat 95 procent van de werknemers een vakbond nodig acht voor het behartigen van hun belangen. Daar staat tegenover dat zeventig procent de officiele vertegenwoordigers van de werknemers “te onderdanig” vindt en “te veel bereid om met de directie samen te werken”.

Vooral wat betreft arbeidstijdverkorting lijken de critici gelijk te krijgen. Aan verkorting van de arbeidstijd is in de onderhandelingen voorrang gegeven boven loonsverhoging, maar concrete resultaten zijn nog niet duidelijk naar voren gekomen. Het streven naar een arbeidstijd van 1.800 uur per jaar halverwege de jaren negentig is al lang opgegeven. In de auto-industrie bijvoorbeeld is het aantal uren dat een werknemer werkt vorig jaar gestegen van 2.228 tot 2.290 (in Nederland circa 1.700 uur). In de loonronde voor 1990 was overeengekomen het aantal uren te verminderen van 1.987 tot 1.969.

(DPA)