ANC: ministers defensie en orde moeten aftreden

JOHANNESBURG, 6 april - Het Afrikaans Nationaal congres (ANC) heeft gisteren in een open brief aan de Zuidafrikaanse president F.W. de Klerk het aftreden geeist van de minister van wet en orde, Adriaan Vlok, en van de minister van defensie, generaal Magnus Malan.

Als De Klerk niet voor 9 mei gehoor geeft aan deze en andere in de brief geformuleerde eisen, zal het ANC alle onderhandelingen met de regering over de vorming van een meerpartijencongres en over de opstelling van de toekomstige grondwet opschorten. Deze onderhandelingen zijn van cruciaal belang voor een zo vredig mogelijke overgang van het huidige Zuid-Afrika, waarin apartheid en blanke overheersing nog steeds de overhand hebben, naar wat hier wordt genoemd “een nieuw Zuid-Afrika”, vrij van apartheid en met stemrecht voor iedereen.

Dit heeft het ANC gisteren tijdens een persconferentie in Johannesburg bekendgemaakt. Het ANC verwijt de regering partijdigheid bij de bloedige onlusten tussen aanhangers van het ANC en aanhangers van de Inkatha Vrijheidspartij van Zulu-leider Mangosuthu Buthelezi.

Het ANC zegt over bewijzen te beschikken dat politie en leger het geweld van Inkatha jegens ANC-aanhangers negeert. Bij onlusten in zwarte woonoorden in onder meer de regio Natal zijn de laatste weken tientallen mensen om het leven gekomen.

Het ANC verlangt tevens dat de regering nog in het lopende parlementaire jaar wetgeving invoert die het dragen van “traditionele of andere” wapens bij openbare manifestaties verbiedt.

Vooral de aanhangers van Inkatha gebruiken de traditionele wapens (speren, messen) bij de onlusten in de zwarte woonoorden. Het overgrote deel van de Inkatha-aanhang is lid van de Zulu-stam, een stam met een krijgshaftig verleden.

Het werd gisteren niet duidelijk of het ANC zijn gewapende strijd tegen apartheid zal hervatten indien De Klerk niet aan de jongste eisen van het ANC tegemoet komt. Het ANC schortte de gewapende strijd vorig jaar op, op voorwaarde dat de regering voor 30 april van dit jaar aan een aantal eisen zou hebben voldaan, waaronder amnestie voor alle politieke gevangenen en ballingen en intrekking van de laatste apartheidswetten.

De brief van het ANC aan De Klerk lijkt erop te duiden dat het overleg tussen ANC-leider Nelson Mandela en Inkatha-leider Buthelezi van afgelopen weekeinde niet veel heeft opgeleverd. Dat overleg was door Mandela inderhaast bijeen geroepen in verband met de steeds terugkerende slachtpartijen in de zwarte woonoorden. Het was de tweede bijeenkomst van beide leiders sinds Mandela na 26 jaar gevangenisstraf begin 1990 werd vrijgelaten.

Eerder deze week riep de Anglicaanse aartsbisschop Desmond Tutu de Zuidafrikaanse zwarten in dramatische bewoordingen op het onderling bloedvergieten te staken.