Twee nieuwe organisaties voor democratie in Indonesie opgericht

JAKARTA, 5 april - In Indonesie hebben zich binnen 24 uur twee nieuwe organisaties gemeld die politieke democratisering in hun vaandel hebben geschreven. De eerste, het Democratisch Forum, dat zijn oprichting woensdagavond aankondigde, bestaat uit intellectuelen en zakenlieden en noemt zichzelf een informele beweging. De tweede, de Liga voor Herstel van de Democratie, werd gisteren ten doop gehouden door een aantal radicale actiegroepen en schrikt niet terug voor het etiket “partij in de dop”.

Het Democratisch Forum is opgericht door 45 mensen, onder wie spraakmakende Indonesische intellectuelen en zakenmensen, met een in etnisch en religieus opzicht zeer verscheiden achtergrond. Zo telt de groep islamieten en christenen, pribumi (autochtonen) en Indonesiers van Chinese afkomst. Het Forum werd aan de pers gepresenteerd door Abdurrahman Wahid, de voorzitter van de Nahdlatul Ulama (NU), een islamitische organisatie met een miljoenenaanhang.

Hoewel de NU te boek staat als een behoudende groepering geldt Wahid als een vrijzinnig man en een tegenstander van politieke factievorming op etnische en religieuze grondslag. “De beweging is geboren uit onze bezorgdheid over de recente sectarische tendensen in de Indonesische politiek”, zei Wahid tijdens de persconferentie.

Als voorbeeld noemde hij de affaire-Monitor, het boulevardblad dat een populariteitspeiling publiceerde waarin de profeet Mohammed op de elfde plaats eindigde en dat onder druk van islamitische demonstranten werd gesloten. Wahid, die destijds protest aantekende tegen de sluiting, vervolgde: “Een waarachtige nationale integratie kan alleen worden bereikt langs democratische weg”.

Op de vraag of “de democratie gebaseerd op de Pancasila” (de Indonesische staatsideologie) was mislukt, zei Wahid: “Ik ben een aanhanger van de Pancasila en ik ben ervan overtuigd dat de ware Pancasila-democratie niet afwijkt van democratie zonder voorvoegsel.”

Het Forum, dat nadrukkelijk niet te boek wenst te staan als “massa-organisatie” - dat brengt in het Indonesie van de Nieuwe Orde allerlei beperkingen met zich mee - , ziet voor zichzelf een “opvoedende taak” weggelegd; het wil bijdragen aan “een rijper politiek leven langs de weg van democratisering”.

Nog geen 24 uur later werd elders in Jakarta de Liga voor Herstel van de Democratie ten doop gehouden. Oprichters zijn negen actiegroepen die opkomen voor de mensenrechten, vrouwenemancipatie en milieubehoud, waaronder het Instituut voor Verdediging van de Mensenrechten van Jan 'Poncke' Princen. Die licht het initiatief als volgt toe: “Wij maken ons bezorgd over het ontbreken van democratie in dit land en we willen invloed uitoefenen opdat de kieswet wordt aangepast aan wat de grondwet voorschrijft. Op afzienbare termijn moet de Raad voor Volksberaadslaging (MPR - het hoogste politieke college van het land dat de president benoemt en de hoofdlijnen van het regeringsbeleid uitzet) bijeenkomen en president Soeharto ter verantwoording roepen voor de bestaande afwijkingen van de grondwet”.

Princen is op de hoogte van de plannen van het Democratische Forum: “Wij zijn blij met dat initiatief. Principieel zijn er tussen ons geen verschillen; je zou hoogstens kunnen zeggen dat zij zich tot de intelligentsia richten en wij wat populistischer te werk gaan.” De Liga hoopt de komende tijd overal in het land afdelingen op te richten.