Saoedi-Arabie zit in nooit vertoonde financiele zorgen

RIAD, 5 APRIL. Het Saoedi-Arabie van na de Golfoorlog heeft te kampen met ongekende financiele problemen die het koninkrijk in de woestijn zullen dwingen om beleidsbeslissingen te nemen die waarschijnlijk hard zullen aankomen. Maar volgens financiele en politieke bronnen is de financiele gezondheid van het land op de lange termijn vrijwel zeker goed.

De regering en de oliefaciliteiten van Saoedi-Arabie zijn ongeschonden uit de oorlog gekomen. De olieprijzen zijn niet gekelderd, hoewel terwijl de experts hadden voorspeld dat dit na de oorlog wel zou gebeuren.

De Saoediers hebben het afgelopen jaar meer dan dertig miljard dollar besteed aan wapens en aan voorbereidingen voor de oorlog, met inbegrip van betalingen aan de Verenigde Staten. Dit is een van de oorzaken geweest van een begrotingstekort van ongeveer vijftien miljard dollar, vergeleken met 7,9 miljard dollar in 1989. De Saoediers beloofden de Verenigde Staten voor het eerste kwartaal van 1991 13,5 miljard dollar te betalen in contanten en in diensten aan de grondtroepen, maar tot nu toe is minder dan een derde van dat bedrag betaald.

Terwijl de betalingen in het verleden nooit een probleem zijn geweest, zou het nu moeilijk kunnen zijn de hele resterende som te innen. Er is nog geen bedrag bekend gemaakt voor de goederen en de diensten - zoals brandstof en bevoorrading - die de Saoediers hebben geleverd aan de Amerikaanse troepen. De Saoediers kunnen pas tot een volledige afrekening komen als zij hier een bedrag voor hebben vastgesteld.

De schattingen voor het begotingstekort van dit jaar lopen uiteen van achttien miljard tot meer dan dertig miljard dollar. Maar een vooraanstaande Saoedische econoom liet de waarschuwing horen dat “er een groot verschil bestaat tussen het begrotingstekort en de gezondheid van de economie. De economie hoeft er niet onder te lijden.

De regering moet ons liquiditeitsniveau handhaven door te lenen.'' De Saoediers zijn al begonnen met het lenen op de internationale markt, een beslissing die pijnlijk moet zijn geweest voor een land dat er altijd prat op is gegaan dat het financieel onafhankelijk is.

Volgens deskundigen bedraagt deze eerste lening sinds de jaren zestig ongeveer 8,6 miljard dollar. Er heerst enige ongerustheid over het feit dat het lenen en het betalen van rente op de leningen de conservatieve islamitische elementen in de Saoedische maatschappij zullen schokken. De islam verbiedt het betalen van rente.

De Saoediers zullen misschien gedwongen zijn impopulaire beleidsbeslissingen te nemen om te besnoeien op de uitgaven. Door het opleggen van inkomstenbelasting, verlaging van de landbouwsubsidies, privatisering van overheidsdiensten, verkoop van aandelen van de nationale oliemaatschappij Saudi Aramco, en het terugschroeven van de sociale voorzieningen zouden aanzienlijke inkomsten kunnen worden verkregen, maar politiek gezien zal dit waarschijnlijk moeilijk liggen.

Of Saoedi-Arabie op de korte termijn economische gezond zal blijken hangt grotendeels af van de olieprijs, een uiterst onvoorspelbare variabele. “Alle voorspellingen die sinds augustus zijn gedaan, zijn niet uitgekomen”, zegt een expert. “Men zei dat de prijzen omhoog zouden schieten als de oorlog zou beginnen en dat ze zouden kelderen als de oorlog zou zijn afgelopen. Dit is allemaal niet gebeurd. In feite is de prijs opmerkelijk stabiel gebleven.”

Vorige maand heeft de OPEC (de Organisatie van olie-exporterende landen) het koninkrijk het groene licht gegeven om acht miljoen vaten per dag te produceren, een daling van 400.000 vaten per dag vergeleken met het quota tijdens de oorlog, maar 2,6 miljoen vaten per dag meer dan het vooroorlogse produktieniveau. Zo lang Koeweit en Irak niet in staat zijn overeenstemming te bereiken over de quota's zal Saoedi-Arabie waarschijnlijk de teugels in handen houden. Intussen wacht men in Riad op een begroting, die afgelopen december niet werd ingediend wegens de naderende oorlogsdreiging. (Reuter)