Verfilming boek wint aan kracht door actrices

Portret van een huwelijk. Ned.3, 20.58-22.00 uur.

Nigel Nicolsons boek over het huwelijk van zijn ouders, Portrait of a Marriage, is in 1973 verschenen en wordt nog steeds verkocht. Zo merkwaardig en leerrijk is het verhaal dat het boek vertelt, hoewel schandalig volgens de maatsstaven van twee generaties geleden.

In 1918, toen zij vijf jaar getrouwd was met de jonge diplomaat Harold Nicolson en twee zoons had gekregen, raakte Vita Sachville-West, die las schrijfster haar familienaam bleef voeren, verwikkeld in een liefde met haar vriendin Violet Keppel. Zij werd er zo door opgewonden dat zij in 1920 haar gezin wilde verlaten om met Violet, die nu ook getrouwd was, een ander leven te beginnen. Toen kwam er net een crisis in de liefde en in de loop van het daaropvolgend jaar kreeg ze er genoeg van.

Harold maakte een zware tijd door, maar het werd draaglijk voor hem doordat hij bij zichzelf een voorkeur voor jonge mannen opmerkte. Na 1921 leerden de echtgenoten ieder op hun eigen manier te leven zonder van elkaar af te raken. Hun relatie bleef toegewijd en vertrouwelijk, en de zoons hadden volgens Nigel niets te mopperen over hun ouders.

Toen Vita in 1962 stierf, bleef de weduwnaar, intussen bekend geworden als schrijver en criticus, verslagen achter. Hij stierf in 1968.

Het verhaal van de relatie met Violet heeft Nigel Nicolson kort na de dood van zijn moeder gevonden in een schrift van haar, dat in een gesloten koffer zat. Zij zou, met haar minachting voor preutse burgers, vast niet tegen publicatie geweest zijn, oordeelde Nigel. In zijn boek heeft hij haar tekst aangevuld met stukken uit haar dagboeken en met eigen gegevens.

Wat de televisieserie, die de BBC in het afgelopen najaar heeft uitgezonden en vanavond begint bij de NOS, hieraan toevoegt, is vooral het acteren van Janet McTeer en Cathryn Harrison als de vriendinnen; Harold Nicolson heb ik mij altijd voorgesteld als een persoon van meer gewicht dan David Haig hem verleent.

De bewerking door Penelope Mortimer mist de spanning van de ontdekking door de bloedeigen zoon in het boek. Om het goed te maken, zien wij de twee mooie vrouwen elkaar met vuur omhelzen; en het vuur gaat nog harder branden in de volgende afleveringen. Ook volgen wij ze bij het wandelen en hollen in de glooiende BBC-landschappen van Zuid-Engeland en bij het dromerige roeien op een parkvijver.

Sommige kijkers zullen ongeduldig worden van de stiltes die de personen vaak begeleiden wanneer zij nadenken of elkaar diep in de ogen zien. Dat is de stijl van deze regie; dan moeten wij zolang maar hun omgeving in ons opnemen.