Schaamte

Kevin Costner's Dances with Wolves wordt gelauwerd met zeven Oscars. Opmerkelijk veel waardering voor deze 'epische' western (NRC Handelsblad, 26 maart) die zo weinig toevoegt aan en zelfs met regelmaat citeert wat door eerdere indianenfilms (Little Big Man, Jerimiah Johnson) reeds gemeld is, behalve dan dat nu de taal van de Sioux gesproken wordt.

Zeer zeker kan engagement met een sociale minderheid een grote rol spelen bij de toewijzing van filmprijzen maar in dit geval heeft het engagement een specifiek karakter. Michael Blake's gelijknamige boek handelt namelijk niet over Sioux maar over Comanches. Waarom deze verandering in het script?

Sitting Bull leidde de Sioux in 1876 naar de overwinning bij Little Big Horn waarbij generaal Custer's cavaleriecorps vernietigd werd; in 1890 werden de Sioux bij Wounded Knee op hun beurt afgeslacht en eindigden ze hun bestaan als natie. Er lijkt dus enige grond voor de stelling dat de Sioux de gepolitiseerde indiaan representeert. Dat zou dan de scenario-aanpassing een symboolfunctie geven. Is dit zo en kunnen we de toekenning van Oscars aan deze film door een ongetwijfeld overwegend uit blanken bestaande jury dan als een politieke daad beschouwen?

Er is hooguit sprake van plaatsvervangende schaamte, lijkt me. De vernietiging van de identiteit van de autochtone Amerikaan die wellicht tot op de dag van vandaag voortduurt, is door Hollywood tientallen jaren met negatieve beeldvorming ondersteund, terwijl de kassa, net als nu met Dances with Wolves, vrolijk doorrinkelde. Nooit heeft enige filmmaatschappij zich hiervan formeel en publiekelijk gedistantieerd. Kevin Costner, voor zover mij bekend is, ook niet.

Waarom zouden ze in Hollywood ook pretenderen dat film een sociaalcultureel medium is?

    • J. Kleinjans