Resolutie VN voor bestand met Irak

NEW YORK, 4 april - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteren een resolutie goedgekeurd waarin harde voorwaarden aan Irak zijn opgenomen voor een definitief staakt-het-vuren. Irak heeft nog niet officieel gezegd of het met deze resolutie akkoord gaat.

Een van de belangrijkste elementen is dat Irak zijn voorraad chemische en biologische wapens en zijn ballistische raketten met een groter bereik dan 150 kilometer moet vernietigen. Buitenlandse soldaten zullen het Iraakse grondgebied pas verlaten als Bagdad verder belooft Koeweit en andere landen schadeloos te stellen. Ook moet het de grens met Koeweit erkennen.

De resolutie werd gisteren met 12 van de 15 stemmen aangenomen. Cuba stemde als enige tegen, terwijl Jemen en Ecuador zich van stemming onthielden. Als Irak de voorwaarden aanvaardt, zal een VN-vredesleger zich opstellen langs de grens tussen Irak en Koeweit en kunnen de coalitiesoldaten beginnen zich terug te trekken.

De Iraakse ambassadeur bij de VN, Abdul Amir Anbari, protesteerde heftig, maar zei niet dat Irak de resolutie afwijst. Andere diplomaten bij de VN zeiden dat Irak geen andere keus heeft dan de voorwaarden te accepteren. De resolutie zegt immers dat de Veiligheidsraad de meeste bepalingen van het handelsembargo tegen Irak niet zal opheffen voordat het zich onderwerpt aan de eisen van de VN.

De aanvaarding van de resolutie was een formaliteit, en de meeste leden van de Raad leken hun aandacht al te hebben verplaatst naar het lot van de Koerden in het noorden van Irak. De Veiligheidsraad mengt zich echter traditioneel niet in binnenlandse conflicten en heeft bovendien weinig mogelijkheden daadwerkelijk in te grijpen ter bescherming van de Koerden.

Pag. 4:

VN-resolutie voor bestand met Irak

Washington heeft bovendien besloten zich niet te mengen in de kwestie.

Een diplomaat zei hier gisteravond: “Er is een land dat de Koerden makkelijk kan helpen ...” Maar de Verenigde Staten, waar deze afgezant op doelde, durven geen steun te geven aan de rebellen omdat president Bush gelooft dat het Amerikaanse volk daar geen zin in heeft. De Amerikaanse pers wekt een andere indruk, dus het is mogelijk dat president Bush de komende dagen overstag gaat.

Maar ook de ambassadeur van de Sovjet-Unie, Joeli Vorontsov, leek gisteren weinig geneigd de Koerden te helpen. “Wat kan de Veiligheidsraad doen in een burgeroorlog”, vroeg hij retorisch na afloop van de vergadering.

Vandaag zullen de leden van de Veiligheidsraad onderling overleggen of en hoe zij iets kunnen doen om de Koerden te beschermen tegen het Iraakse leger. Verscheidene leden betoogden gisteren dat de situatie ook Turkije raakt en derhalve een multinationaal probleem is, dat door de VN kan worden aangepakt.

De resolutie die de Veiligheidsraad gisteren aannam was historisch door haar lengte en ambitie. “Deze resolutie is hard, maar rechtvaardig”, zei de Amerikaanse ambassadeur, Thomas Pickering.

“Zij is rechtvaardig omdat zij de weg beschrijft waarlangs Irak weer zijn plaats kan innemen in de wereldgemeenschap.” Die voorwaarden zijn nauwkeurig en vergaand.

Ambassadeur Abdul Amir Al-Anbari zei dat het bevel tot ontwapening het Midden-Oosten alleen maar instabieler maakt: buurlanden en vooral Israel zouden in de verleiding komen het weerloze Irak aan te vallen.

Het bevel tot herstelbetalingen zou het voor Irak onmogelijk maken zich weer op te werken tot het niveau van voor de oorlog, zei hij.

Bovendien is de blokkade een schending van de soevereine rechten van Irak en de burgerrechten van de Irakezen, stelde hij.

De Britse ambassadeur, sir David Hannay, zei evenwel dat het herstel van Irak wel zou meevallen omdat het is gezegend met de op een na grootste olievoorraad ter wereld. Het waren de militaristische staat en twee mislukte oorlogen die Irak er volgens hem van weerhielden zich te ontwikkelen. In 1988 gaf Irak 28 procent van zijn BNP uit aan het leger, zei hij.

Irak en Koeweit moeten de grens die zij in 1963 bij schriftelijke afspraak hebben erkend herbevestigen, en de Veiligheidsraad zal die grens garanderen. Juist die formule leverde veel wrijving op omdat niet een land wil dat de VN een stem krijgen in het bepalen van landsgrenzen. Iedereen vindt dat een zaak voor staten onderling. Het was voor Ecuador zelfs reden om zich van stemming te onthouden.

Frankrijk en China spraken ook hun bedenkingen uit, en de VS en Engeland zeiden uitdrukkelijk dat het hier een situatie zonder precedent betrof en dat Koeweit en Irak immers zelf die grens hadden vastgesteld.