Geslepen verleiders in de Scala in Milaan

Teatro alla Scala, tot 13 april. Ma-vr 9-12 en 14-18 uur, za 9-12 en 14-15.30 uur. Daarna in Zurich, Londen, Keulen, Berlijn en mogelijk New York, Parijs, Praag en Tokio. Catalogus fantasiejuwelen 85.000 lire. Catalogus toneeljuwelen 60.000 lire. Inl. 09-392 8053418.

'Diamonds are a girl's best friend', zong Marilyn Monroe in Gentlemen Prefer Blondes, maar later moet ze gezegd hebben: “Een echte briljant is veilig als een echtgenoot, maar een collier van gekleurd glas stimuleert de fantasie als een minnaar.” Catherine Deneuve, Raquel Welch en Barbra Streisand zijn het kennelijk met haar eens, want ook zij zijn gepassioneerde verzamelaars van dergelijke colliers en andere fantasiejuwelen. Het geslepen glas dat in sommige sieraden wordt gebruikt, is al lang niet meer de diamant van de armen. Doel is immers niet om het blauw van een saffier, het rood van een robijn of het groen van een smaragd na te bootsen. Het zijn geen valse juwelen, maar creaties die op zichzelf staan. Het materiaal is vaak nauwelijks wat waard: wat glas, goedkope metalen, hout, maar op kunstveilingen komen deze fantasiejuwelen voor duizenden dollars onder de hamer. Misschien juist omdat de materialen goedkoper zijn, hebben ontwerpers risico's durven nemen met de materiaalbewerking en nieuwe wegen durven inslaan met hun ontwerpen, met vaak prachtige resultaten. Op zwart fluweel liggen in het museum van de Scala in Milaan zeshonderd van dergelijke fantasiejuwelen te schitteren in de vitrines. Behalve een getuigenis van de inventiviteit van hun ontwerpers vormen ze ook een spiegel van de ontwikkeling van de mode. De oudste stammen uit het eind van de vorige eeuw en zijn duidelijk beinvloed door de Art Nouveau. Daarna komen de strakke kettingen van bakeliet uit de Duitse Bauhaus-school, en de veelkleurige halskettingen die modekoningen als Chanel, Dior en Elsa Schiaparelli in de jaren dertig lieten maken. De nieuwste sieraden op deze prachtige tentoonstelling zijn van vorig jaar en laten een post-modernistische mengeling van stijlen zien. Deze expositie in het museum van de Milanese opera wordt aangevuld met een kleinere, maar even mooie en boeiende tentoonstelling van toneeljuwelen die zijn gebruikt in verschillende opera's: de kroon van Boris Godoenov, de tiara van Turandot, de halsketting van Otello. Vaak zijn dit persoonsgebonden sieraden, want de zangers en zangeressen droegen hun eigen juwelen op het toneel. Aparte vermelding verdienen nog de twee catalogi die deze tweelingtentoonstellingen begeleiden en die zijn uitgegeven door Idea. Mede door de financiele hulp van de Daniel Swarovksi Corporation, bekend van de kristallen diertjes, zijn beide catalogi begerenswaardig. De fantasiejuwelen zorgen voor prachtige foto's, en de tekst is in de meeste gevallen helder en informatief.