CPB somber over toekomst van economie

DEN HAAG, 4 APRIL. De Nederlandse economie gaat een “moeilijke periode” tegemoet. “Het is niet verstandig te hopen dat de nationale problemen zullen verdwijnen door de internationale economische ontwikkeling”.

Dit zei directeur prof.drs. G. Zalm van het Centraal Planbureau vanmorgen bij de presentatie van het 'Centraal Economisch Plan 1991'

en het 'Economisch Beeld 1992', waarin een prognose is opgenomen tot en met 1994.

Bij de sanering van de overheidsfinancien moeten “spijkers met koppen” worden geslagen, meent Zalm. De cijfers van het financieringstekort voor 1990 en 1991 zijn volgens hem “zeer geflateerd door incidentele maatregelen”, zoals de afstoting van staatsdeelnemingen en de versnelde inning van belastingen. “De jaren tachtig zullen de boeken ingaan als de royale jaren. De eerste helft van de jaren negentig moeten de saneringsjaren worden”.

De directeur van het Planbureau toonde zich bezorgd over de “snelle verslechtering” van de winstgevendheid van het bedrijfsleven. De stijgende rente en arbeidskosten zijn hiervoor verantwoordelijk. Voor 1993-1994 verbetert het winstperspectief, “maar dat compenseert niet het verlies van de jaren 1991 en 1992”.

De reele arbeidskosten, de loonkosten per werknemer gecorrigeerd voor de inflatie, stijgen sinds vorig jaar weer. Zalm: “De loon-prijs-spiraal is weer terug.” Met andere woorden: de oplopende inflatie vertaalt zich in hogere lonen, die vervolgens worden doorberekend in de prijzen, wat op zijn beurt weer leidt tot hogere looneisen. “Deze ontwikkeling zal zeer nadelig zijn voor de werkgelegenheid”, aldus Zalm.

Hij wees erop dat in de tweede helft van de jaren tachtig de reele arbeidskosten met gemiddeld 0,5 procent per jaar daalden. Hierdoor steeg het aantal personen met een betaalde baan vorig jaar met 160.000, een na-oologs record. “We kregen meer gelijk dan we zelf dachten”, zei Zalm. “Met de huidige ontwikkeling van de loonkosten gaan we terug naar af.”

In een reactie op de prognoses van het Planbureau noemt de vakcentrale FNV het “zorgwekkend” dat er nauwelijks nog een daling van de werkloosheid is te verwachten in de rest van deze kabinetsperiode. De christelijke werkgeversorganisatie NCW acht de voorspelde stijging van de reele arbeidskosten “verontrustend”. Oorzaken daarvan zijn volgens het NCW de lastenverzwaringen en het herstel van de koppeling tussen lonen en uitkeringen.