Bioscoopbezoek daalt weer

AMSTERDAM, 4 april - Er gingen in Nederland het afgelopen jaar bijna een miljoen minder mensen naar de bioscoop dan in 1989. Volgens cijfers die de Nederlandse Bond van Bioscoop- en Filmondernemingen (NBB) heeft gepubliceerd, daalde in 1990 het aantal verkochte kaartjes met ruim zes procent, van 15,6 miljoen naar 14,6 miljoen. Het huidige gemiddelde van 0,97 kaartjes per inwoner is verreweg het laagste van Europa.

Deze terugval is de grootste sinds 1985; vanaf dat jaar schommelt de belangstelling tussen de 14,8 en de 16 miljoen, maar 1990 betekende een laagterecord sinds de NBB landelijke statistieken bijhoudt. Zelfs in het begin van de jaren twintig werd het totale bioscoopbezoek al geschat op vijftien miljoen, oftewel drie kaartjes per hoofd van de bevolking. Het hoogst was het bioscoopbezoek in 1946 (88,7 miljoen, meer dan tien bezoeken per jaar).

Voor een deel wordt de daling in 1990 verklaard uit het feit dat 1989 statistisch 53 weken telde, maar de terugloop deed zich over bijna het hele jaar voor, met de nadruk op februari, april en de zomermaanden.

Een andere verklaring zoekt de NBB in het besluit de wekelijkse filmpremieres te verschuiven van donderdag naar vrijdag: volgens het NBB-blad 'Film' heeft de verschuiving nadelig gewerkt op het bezoek in de drie grote steden. In overige plaatsen zou de maatregel geen effect hebben gehad.

Toen in 1989 op aandrang van de grote Amerikaanse filmmaatschappijen de speelweek veranderd werd, besloot de NBB de mogelijkheid open te houden om op grond van onderzoek na een jaar weer terug te gaan naar de donderdagse premieres. Effectuering van dat besluit wordt echter opnieuw tegengewerkt door de bij de NBB aangesloten Hollywood-filialen. Het blad 'Film' suggereert dat deze maatschappijen een aanleiding zoeken om uit de NBB te kunnen stappen, omdat ze de contributie te hoog achten. Mede om die escalatie te vermijden heeft de NBB wederom besloten een onderzoek te doen en een beslissing uit te stellen.

De lijst van honderd best bezochte films van 1990 vermeldt 75 Amerikaanse titels, waarvan negentien in de eerste twintig. De gezamenlijke Hollywoodmaatschappijen (UIP, Warner Bros., Columbia, Holland Film Releasing - Fox en Cannon Nova - Orion) brachten 64 van de eerste honderd films uit. Hun marktaandeel bedraagt tussen de zeventig en tachtig procent.

De best bezochte film van 1990 was Look Who's Talking, gevolgd door Pretty Woman, Ghost, Koko Flanel (de enige niet-Amerikaanse film in de top twintig) en Total Recall. De meest succesvolle Nederlandse film was Theo en Thea en de ontmaskering van het tenenkaas-imperium op de dertigste plaats. De enige film bij de eerste honderd die door een niet-lid van de NBB werd gedistribueerd, is Krzystzof Kieslowski's Dekalog op nummer 67.