Jeltsin ontkomt aan motie van wantrouwen

MOSKOU, 3 april - Oppositieleider Boris Jeltsin blijft aan als voorzitter van het Russische parlement en nominaal president van Rusland. Jeltsin kreeg gisteren een impliciet vertrouwenvotum in het Congres van Volksafgevaardigden. Maar zijn wens om de eerste rechtstreeks verkozen president van Rusland te worden wordt nog steeds afgewezen door een meerderheid in het Congres.

Een poging van de communistische fractie in het Russische parlement om een motie van wantrouwen tegen Jeltsin op de agenda de zetten mislukte gisteren. “De toestand in Rusland is ernstig. Het is onze plicht om de splitsing van alle sferen van zijn leven tot staan te brengen. Maar ik vind wel dat de leiding gewisseld moet worden”, aldus Ivan Polozkov, de leider van de Russische Communistische Partij. Deze dialectiek riep de hilariteit van menig afgevaardigde op. Met overgrote meerderheid werd het ordevoorstel vervolgens van de hand gewezen door de ongeveer duizend gedeputeerden.

Zelfs de communisten bleken bij de stemming verdeeld. Slechts 121 parlementariers stemden voor, 800 stemden tegen het voorstel van Polozkov. Bij het begin van het volkscongres, vorige week, claimde de partij nog over een 300-koppige fractie te beschikken.

Deze verdeeldheid binnen de communistische gelederen is gisteren bovendien ook geformaliseerd. Onder leiding van kolonel Aleksandr Roetskoj hebben zich 170 communisten verenigd tot een aparte fractie die zich Communisten voor de democratie noemt. Volgens Roetskoj is zijn fractie er op uit de confrontatie met Jeltsin, waar de orthodoxe communisten naar streven, te overbruggen. Als deze scheuring binnen de partij doorzet zou slechts een minderheid in het conservatieve kamp van Polozkov achterblijven.

Maar omgekeerd is Jeltsins vleugel, de fractie Democratisch Rusland, ook niet in staat een doorbraak op het congres te forceren. Al haar pogingen om een wetsontwerp op de agenda te zetten dat de rechtstreekse verkiezing van een president moet regelen zijn tot nu toe mislukt. De democraten blijven het congres bestoken met concepten voor een grondwetswijziging of gewone wetswijziging. Zij beroepen zich daarbij op de uitkomst van het referendum van 17 maart waarin ruim zeventig procent zich uitsprak voor een echt direct gemandateerde president.

De patstelling lijkt vandaag niet doorbroken te zullen worden op de laatste dag van het congres. Op de ontwerp-resolutie van vijf velletjes die tot slot behandeld moet worden zijn 257 amendementen ingediend. De geblokkeerde verhoudingen bleken gisteren ook bij de behandeling van een resolutie over de stakende mijnwerkers die het werk hebben neergelegd omdat ze het aftreden van Gorbatsjov verlangen en daarmee zowel de democraten als imperiaal-rechts vertolken. Een motie waarin deze politieke stakingen werden onderschreven werd ternauwernood, met 523 stemmen voor en 404 tegen, aangenomen.