VS publiceren Iraaks netwerk als waarschuwing

WASHINGTON, 2 APRIL. De Amerikaanse overheid heeft gisteren een lijst bekendgemaakt van 52 bedrijven en 37 personen die zouden optreden namens het Iraakse bewind en dus onder het embargo tegen Irak vallen.

Door dit netwerk heeft Saddam Hussein volgens de Amerikaanse onderminister van financien John Robson de afgelopen tien jaar de beschikking gekregen over wapens, reserve-onderdelen, gereedschapswerktuigen en ruwe materialen die nodig waren om zijn gemilitariseerde staat in stand te houden. “En door dit netwerk heeft hij mogelijk het geld verstopt dat hij van het Iraakse volk heeft gestolen”, aldus Robson.

De actie van het ministerie van financien is vooral bedoeld als “een waarschuwing aan de rest van de wereld” dat handel met genoemde personen of instellingen een schending van de Amerikaanse wet betekent. In de VS staan daarop maximumstraffen van een miljoen dollar en twaalf jaar gevangenisstraf. Ook kan de Amerikaanse overheid nu formeel beslag leggen op de activa van de genoemde bedrijven en personen. Tot nu toe is 1,5 miljard dollar aan activa bevroren.

Volgens Robson staat nog niet vast dat de genoemde bedrijven ook werkelijk illegaal hebben gehandeld. De VS zouden met “de ontmaskering van het Iraakse netwerk” willen voorkomen dat de Iraakse president Saddam Hussein zijn militaire macht ongemerkt opnieuw kan opbouwen, of geld kan wegsluizen uit zijn land.

De lijst bevat de namen van twee Amerikaanse bedrijven waarvan al eerder bekend was dat ze namens Irak wapens hadden gekocht. Verder komen er op voor de Iraakse nationale luchtvaartmaatschappij Iraqi Airways en twee Iraakse banken, op grond van het feit dat ze onder controle staan van de Iraakse overheid, en de namen van bedrijven in Groot-Brittannie, Brazilie, Duitsland, Egypte, Italie en Honduras.

Nederlandse bedrijven of ingezetenen komen niet op de lijst voor. Behalve twee banken zijn op de lijst geen financiele bedrijven te vinden. Niet een van de namen heeft domicilie in Panama, de Antillen, de Kaaiman-eilanden, Luxemburg, Bermuda of enig ander traditioneel centrum voor financiele instellingen. Dictators als Ferdinand Marcos van de Filippijnen, 'Papa Doc' Duvalier van Haiti en Manuel Noriega van Panama hadden en hebben grote sommen geld op bankrekeningen in dergelijke belasting-vrijhavens ondergebracht.

Robson en Richard Newcomb, de directeur van het Office of Foreign Assets Control, zeiden daarover desgevraagd alleen dat het onderzoek nog in volle gang is. Zij willen niet zeggen of het onderzoek zich tot nu toe alleen heeft toegespitst op wapenhandel, of dat informatie over financiele transacties moeilijk is te verkrijgen. Zij noemen de medewerking van alle landen “goed.”

Van de totaal 89 namen van bedrijven en personen waren er 43 gevestigd in het Verenigd Koninkrijk, meestal Londen. Dat zou te maken hebben met de grote Iraakse gemeenschap in het Verenigd Koninkrijk. De Britse overheid en de Bank of England hebben nauw met het Amerikaanse onderzoek samengewerkt. Verder is een disproportioneel aantal namen te vinden in Brazilie en Jordanie. Het is bekend dat Braziliaanse en Jordaanse handelaren hebben geprobeerd het VN-embargo te ontduiken.

Robson zegt dat de Amerikaanse overheid geen conclusies heeft getrokken over de betrokkenheid van de overheden van deze en andere genoemde landen in de handel met Irak. Het feit dat deze agenten voor Irak zich in die landen bevonden betekent nog niet dat die landen medeplichtig zijn, aldus Robson.

Zijn ministerie maakte ook de namen bekend van 160 schepen die onder Iraakse vlag varen of door Irak worden gecontroleerd.

Het televisienetwerk ABC dat heeft geprobeerd de namen te verifieren, zei gisteravond dat verschillende adressen niet meer klopten.

Naar het onderzoek door het Amerikaanse ministerie van financien was met spanning uitgezien na bekendmakingen vorige week over de geschatte persoonlijke rijkdom van Saddam Hussein, zijn familie en zijn handlangers. Kroll & Associates, een Newyorks detectivebureau, zei dat Saddam minstens tien miljard dollar zou hebben afgeroomd van de Iraakse olie-revenuen. Een voormalige Iraakse minister van planning zei vorige week in een Amerikaans televisieprogramma dat Saddam in zijn paleis vier miljard dollar in contanten, in verschillende valuta, had opgeslagen.