Smoking als bagage in de Tulpenrally

Het noemen van de naam Tulpenrally staat bij oudere Nederlandse autosportliefhebbers onvermijdelijk garant voor het opwekken van nostalgische gevoelens.

Zaterdag wordt in de omgeving van Barneveld een Tulpenrally verreden, georganiseerd door AMAC (Amersfoortse Auto- en Motorclub). De wedstrijd duurt een dag, telt mee voor het Nederlands Rally Kampioenschap en heeft niets te maken met de klassieke naam van weleer. De vroeger vermaarde Tulpenrally was bijzonder populair bij de toenmalige Europese wedstrijdtop. Het begon als een wedstrijd waarbij amateurs vooral in de jaren vijftig en zestig er op uit trokken in Europa.

Rally-rijden was omgeven door een aureool van avontuur. Honderden equipes gingen van start waarbij het systeem van de sterrit (beginnen in verschillende startplaatsen) was afgekeken van de Rallye Monte Carlo, het beroemde voorbeeld. Het prinsdom aan de Middellandse Zee werd regelmatig ingelast als rustplaats. Wat betekende dat een smoking tot de bagage behoorde van de gegoede deelnemers. In latere jaren werd vanuit Noordwijk aan Zee begonnen voor een wedstrijd waarvan het zwaartepunt onveranderlijk in Frankrijk lag. Namen als de Ballon d'Alsace en de Nacht van Annecy spraken tot de verbeelding in het met strakke hand door Piet Nortier georganiseerde evenement. Het idee werd ooit naar voren geschoven door de legendarische Maus Gatsonides na een gesprek met Franse wedstrijdvrienden tijdens de Alpenrally van 1947.

De nu tachtigjarige Maus: “Ze vroegen waarom ik geen Nederlandse rally organiseerde. Waarop ik zei dat we geen bergen hebben. De Fransen lachten en roemden onze tulpen. Van het een kwam het ander.”

De Regionale Automobielclub West werd er speciaal voor opgericht en in 1949 debuteerde de Tulpenrally.” In zijn gloriejaren stond de wedstrijd op Europees niveau hoog aangeschreven en kwam in populariteit vrijwel direct achter de “Monte”. Uniek was het systeem om de weg te vinden via het routeboek met het bol-pijlsysteem. Dat bracht een nieuwe standaard in de rallysport. Het pictogram verduidelijkte de te rijden weg: men kwam uit de richting van het bolletje en moest in de richting van de pijl. In 1970 kwam na 22 keer een einde aan de klassieke wedstrijd. Chronisch geldgebrek en zeer moeilijk te verkrijgen toestemmingen van de Franse autoriteiten, waren de doodsteek.

In 1973 herleefde de wedstrijd kortstondig met een start vanuit Warschau, maar dat sloeg niet aan. De Franse sfeer hoorde onvervreemdbaar bij de ware Tulpenrally. Ton Zwikstra, destijds voorzitter van de Stichting Internationale Tulpenrally en tevens wedstrijdleider, herinnert zich. “We gaven de AMAC het recht onze naam te gebruiken. Dat hun wedstrijd niets heeft te maken met onze Tulpenrally, doet me niets. Het is totaal anders. De historie is voorbij. Af en toe rijd ik nog wel eens met een oud routeboek door de Vogezen om de sfeer van vroeger te proeven. De wedstrijd was tijdgebonden. In de jaren vijftig waren er heel wat mensen die nog nooit in de bergen hadden gereden. Dat was een deel van de romantiek.

Na afloop verzuchtten de deelnemers dat ze een jaar moesten wachten om er weer bij te mogen zijn.''

De moderne Tulpenrally is weliswaar goed georganiseerd, maar een onvermijdelijk slap aftreksel van de boeiende naamdrager. De huidige organisatoren zijn door geld- en milieuproblemen beknot in hun handelen. De AMAC koos eieren voor zijn geld en blijft zolang het kan trouw aan de eendaagse wedstrijd rondom Barneveld.