Leven vrouwengevangenis doeltreffend geschetst

Bijlmerbloemen, Ned. 3, 20.24-21.15u.

Bijlmerbloemen is een origineel produkt. Deze eindexamenfilm voor de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten van Christine Nevejan kreeg vorig jaar de Cannon Award. De film biedt een helder inzicht in het leven op de vrouwenafdeling van de Bijlmerbajes in Amsterdam. De naar persoonlijke smaak ingerichte cellen, de gang van zaken in de recreatieruimten, werkplaatsen, het bezoekzaaltje en de isolatiecel alsmede de verbodsbepalingen, het komt allemaal authentiek uit de verf. Zodra echter menselijke gevoelens en relaties aan de orde komen in een van die ruimten, druipt de onechtheid ervan af. Actrices, acteurs en werkelijke gedetineerden 'die echter niet zichzelf spelen', lopen onnavolgbaar door elkaar heen en verkopen de emoties en de reacties daarop die (langdurige) gevangenisstraf met zich brengt.

De nadrukkelijk bedacht ogende situaties en dialogen zullen best gebaseerd zijn op werkelijke situaties. Dat leidt tot een fascinerend inzicht in de onmacht van mensen, situaties waarbij zij ongetwijfeld zelf betrokken zijn geweest, in een of andere rol geloofwaardig na te spelen. De vraagt dringt zich daarbij op of het spelen van de eigen rol tot beter resultaat zou hebben geleid.

Regisseurs die met 'amateurs' hebben gewerkt, roemen altijd de authenticiteit van hun spel. Hier is authenticiteit ver te zoeken. Alleen als de vrouwen zich individueel bewegen door de ruimten, zie je veelvuldig dat ze zich bevinden in hun natuurlijke omgeving. Zodra er echter sprake is van contact met medegedetineerden of bewaarders, gaat het mis. Dat neemt niet weg dat het plotje waar omheen de film is opgebouwd een intelligente, doordachte indruk maakt. De terloopse wijze waarop delen van de persoonlijke geschiedenis van enkele gedetineerde vrouwen wordt aangereikt is doeltreffend. De vele gebeurtenissen bepalende rol van een bos bloemen plus een door een kinderhand geschreven kaartje is een leitmotiv dat een (zelf)bewuste acteursprestatie had verdiend. Het nadrukkelijk doorleefde spel van de insiders heeft daarmee echter niets te maken.

Bijlmerbloemen in zijn totaliteit moet onevenwichtig worden genoemd. Die kanttekening is wel bedoeld als een aanbeveling tot kijken.