Italie Romeins museumpaleis uit de steigers

Palazzo delle Esposizioni, Via Nazionale 194. Wo t-m ma 10-22u. Toegang 12.000 lire, ongeveer achttien gulden. Inl. 09 - 396 488 5465.

Op 21 januari 1883 hobbelden de Italiaanse koning Umberto I en zijn gevolg over de nog niet afgemaakte Via Nazionale in Rome om daar een museum te openen dat moest helpen de stad ook het culturele centrum van het land te maken. Rome was net twintig jaar de hoofdstad en in de bouwgolf van toen kreeg architect Pio Piacentini de opdracht een museum te maken. Het ontwerp van Piacentini is typerend voor de euforistische sfeer van de tijd: de facade van het gebouw bestauit een monumentale triomfboog, een hoofdboog en twee zijpoorten, die worden geflankeerd door blinde muren. Wie de trappen op loopt en via de boog naar binnen gaat, stuit al snel op een ander herkenningspunt van de Romeinse architectuur, de rotonda, een ronde ruimte overdekt door een koepel met een lichtvenster. Jarenlang heeft dit museum, dat 'Palazzo delle Esposizioni' (Tentoonstellingspaleis) werd genoemd, een centrale rol gespeeld in het Romeinse culturele leven en is het ook voor de nationale cultuur een vast referentiepunt geweest. In de jaren twintig was dit museum bijvoorbeeld een van belangrijkste startpunten voor schilders als De Chirico en Donghi.

Wie de afgelopen jaren in Rome is geweest zal zich vooral de steigers herinneren. Het museum is jarenlang dicht geweest voor restauratie. In december 1989 ging het, na ongeveer vijf jaar wachten, even open om Raisa Gorbatsjov de gelegenheid te geven een tentoonstelling over wetenschap en kunst in de Sovjet-Unie te openen. Maar ondanks de bewonderende woorden van la Gorbatsjova was toen voor iedereen duidelijk dat deze race tegen de tijd was verloren. Slechts een zeer selectieve rondgang door het museum kon verhullen dat de restauratie nog niet klaar was. Er moest een nieuwe eindsprint aan te pas komen, nu aangetrokken door de Wereldkampioenschappen voetbal, om ervoor te zorgen dat het museum begin juni echt zijn deuren kon opendoen. En sindsdien is het in hoog tempo bezig zijn plaats te heroveren als het middelpunt van het Romeinse culturele leven. Nu is er bijvoorbeeld een terugblik op de jaren zestig in Rome, en het afgelopen half jaar zijn er bijzonder succesvolle tentoonstellingen geweest over het Rome van de Tarquiniers en over Norman Rockwell. Het museum laat geen eigen permanente collectie zien, maar biedt meestal onderdak aan drie tentoonstellingen tegelijkertijd. Het gevarieerde, snel wisselende tentoonstellingsprogramma, aangevuld met speciale avondprogramma's en een voor Italie ongebruikelijk museumrestaurant, zorgt voor een constante stroom bezoekers, ondanks de forse toegangsprijs. Voorlopig zijn dit voornamelijk Italianen, want voor veel reisgidsen heeft de restauratie te lang geduurd.