Voorstel wijziging ziektewet stuit dit keer op weinig verzet

DEN HAAG, 30 JAN. Het is opvallend stil rond de plannen van het kabinet de ziektewet te wijzigen.

Stakingen, boze werkgevers en tegenstribbelende regeringspartijen. Dat was de storm die Den Uyl, de toenmalige minister van sociale zaken en werkgelegenheid, negen jaar geleden oogstte, toen hij voorstelde de ziektewet te wijzigen. Hij moest zijn voorstellen intrekken, even later viel het kabinet.

Eind vorige week bereikte het huidige kabinet in overeenstemming over het plan de eerste zes weken van het ziekteverzuim volledig door de werkgevers te laten betalen. Daarbij gaat minister De Vries (sociale zaken) ervan uit dat bij de werkgevers er in onderhandelingen met werknemers in zullen slagen de eerste twee wachtdagen - die nu vrijwel overal worden doorbetaald door de werkgever via bovenwettelijke afspraken in CAO's - volledig op conto van de werknemers zelf te laten komen.

De reacties van de sociale partners op de plannen van de minister zijn tot nu toe vrij onbewogen. Voorzitter Ruding van de christelijke werkgeversorganisatie NCW acht het plan “bespreekbaar”. Als voorwaarde stelt hij dat de eerste twee wachtdagen door de werknemers zelf worden betaald.

Het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) staat evenmin afwijzend tegenover het voorstel. Het Koninklijk Nederlands Ondernemersverbond (KNOV), dat veel firma's in het midden- en kleinbedrijf verenigt, wil “constructief meedenken” over het kabinetsplan, mits kleinere bedrijven de mogelijkheid krijgen zich te herverzekeren voor de zes weken-periode. Deskundigen wijzen erop dat bedrijven deze herverzekering via de bedrijfsvereniging zouden kunnen regelen. Wil het kabinet zijn plan doorzetten dan zijn wijzigingen nodig in de Ziektewet en in het Burgerlijk Wetboek.

Het ziektewetplan van het huidige kabinet vertoont enkele opmerkelijke overeenkomsten met de plannen van Den Uyl in 1982. Toen wilde het kabinet twee wachtdagen voor rekening van de werknemers, drie op conto van de werkgevers, en een algehele verlaging van het ziekengeld. Toen ging het erom “te voorkomen dat de gevolgen van de crisis worden afgewenteld op de schouders van de werklozen”. Nu gaat het om “het tegenhouden van de instroom in de WAO”. In beide gevallen staat centraal het terugdringen van het (te hoge) ziekteverzuim. En in beide gevallen worden werkgevers en werknemers financieel geprikkeld iets tegen dit verzuim te doen.

De sociale partners liepen in '82 vooral te hoop tegen het kabinetsplan desnoods in te breken in collectieve arbeidsovereenkomsten. Sociale Zaken verzekert nu dat aan dergelijke ingrepen niet wordt gedacht. Toch valt de kalmte van de vakbeweging op. Het CNV noemt heeft het over “een bespreekbaar plan”, mits aan de uitbetaling van de eerste twee dagen ziekengeld door werkgevers via CAO-afspraken niet wordt getornd. De reactie van de NCW-werkgevers staat daar haaks op, zodat aan het CAO-overleg een nieuw strijdpunt kan worden toegevoegd: de uitbetaling van de eerste twee ziektedagen.