State of the Union; Bush: zege in Golfoorlog is absoluut zeker

WASHINGTON, 30 jan. - De Verenigde Staten en hun bondgenoten zullen de oorlog tegen Irak winnen, en de tijd zal niet in het voordeel van de Iraakse president Saddam Hussein werken.

Dat heeft president Bush gisteren verzekerd in zijn jaarlijkse toespraak voor het Amerikaanse Congres, de State of the Union

Bush wijdde zijn toespraak bijna geheel aan de Golf, maar ook de crisis in de Baltische republieken kwam aan de orde. Daarbij werd duidelijk dat hij de Sovjet-Unie niet wil straffen voor het gebruik van geweld in de Baltische republieken. Hij wil daarentegen “voortbouwen aan een blijvende basis voor samenwerking tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, voor een vreedzamere toekomst”. “Onze doel is om het Baltische volk te helpen met hun aspiraties, niet om de Sovjet-Unie te straffen”, aldus Bush.

Sovjet-minister van buitenlandse zaken Bessmertnych heeft bij zijn besprekingen met Bush en zijn Amerikaanse ambtgenoot Baker duidelijk gemaakt dat de Sovjet-troepen gedeeltelijk uit de Baltische republieken zullen worden teruggetrokken en dat het overleg tussen de regeringen van de Baltische republieken en de Sovjet-regering weer wordt geopend.

Het succes van de hoogtechnologische Amerikaanse Patriot-luchtafweerraket in de Golf heeft Bush ertoe gebracht om veranderingen ten gunste daarvan aan te brengen in het in 1983 door president Reagan opgezette SDI-programma, dat voorziet in de afweer tegen vijandelijke raketten.

Bush riep niet op tot extra financiele offers in de vorm van een belastingverhoging wegens de inspanning in de Golf. Wel wilde hij een verlaging van de belasting op de vermogensaanwas, een oud ideologisch stokpaardje van de president. Dit keer wil hij een onafhankelijke commissie onder voorzitterschap van de Amerikaanse Federal Reserve (centrale bank), Alan Greenspan, de bijzonderheden van een dergelijke belastingverlaging laten uitzoeken. De leider van de Democratische meerderheid in de senaat, George Mitchell, stelde gisteren in een reactie op de toespraak van Bush een belastingverlaging voor de middenklasse en voor de armen voor.

De State of the Union is een soort jaarlijkse 'troonrede' door de president bij de opening van het nieuwe zittingsjaar van het Congres. Dit jaar is het Congres wegens de spanningen in de Golf al vanaf begin januari bijeen.

Pag. 5: .

Bush en State of the Union .

In zijn toespraak borduurde de president voort op de nieuwe internationale orde die door de gezamenlijke reactie op de invasie van Koeweit in het leven zou worden geroepen. “We zullen slagen in de Golf”, zei de president. “En als we het doen, zal de wereldgemeenschap een duurzame waarschuwing hebben gestuurd naar elke dictator, despoot, huidig of toekomstig, die onwettige aggressie overweegt.”

Bush voorspelde zelfs een “tweede Amerikaanse eeuw”. “Wij zijn Amerikanen: we zijn deel van iets groters dan onszelf”, zei hij aan het begin. “Er staat meer op het spel dan een klein landje. Het is een groot idee: een nieuwe wereldorde waarin verschillende landen samenwerken voor een gezamenlijk doel, het bereiken van de wereldwijde aspiraties van de mensheid - vrede en veiligheid, vrijheid, en rechtszekerheid.

Bush kondigde gisteren ook een plan aan om de banken, waarvan er veel financieel slecht voorstaan, tegelijkertijd te dereguleren en onder beter toezicht te stellen. Hij stelde bovendien belastingvrije familiespaarrekeningen voor, een aantal andere verlichtingen voor pensioenspaarders en belastingprikkels voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe produkten.

Bush wil speciale vrije ondernemingszones in het leven roepen in de armste gedeelten van steden. Meer huurders van gesubsidieerde woningen zouden eigenaar moeten worden. Ook wil Bush bepaalde federale begrotingsonderdelen overdragen aan de deelstaten. Verder moet volgens Bush in een nationale energie-strategie naar conservering worden gestreefd en moet de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen en technologieen meer aandacht krijgen.

Bush sprak vastberaden: hij klonk zeker van zichzelf en kreeg veelvuldig applaus van de aanwezige leden van het Congres. Toch waren er gradaties. Veel Democraten klapten niet mee als Bush voorstellen deed die hen niet bevielen. Maar een unanieme ovatie duurde wel twee minuten toen Bush toen hij “het harde werk voor de vrijheid” van “elke man en vrouw die nu dient in de Golf” prees.

In een op de televisie uitgezonden reactie van de Democraten loofde Senator George Mitchell de troepen in de Golf maar voegde hij eraan toe dat de bondgenoten meer moeten bijdragen aan de oorlog tegen Irak. “We willen een wereld waar de lasten van vrijheid worden gedeeld door allen die er de vruchten van plukken”, zei hij. “De bondgenoten die hebben gebloeid achter het schild van de gemeenschappelijke verdediging moeten nu hun eerlijke deel bijdragen. Ze doen het nog niet.”

Mitchell zei dat er ook meer moet gebeuren aan de economische ontwikkeling van Amerika zelf. “Als we de beste slimme bom kunnen maken, waarom kunnen we niet de beste videorecorder maken? Als we een hoge-snelheid-Patriot-raket kunnen bouwen, kunnen we dan geen hoge-snelheidstrein bouwen?”

In deze tijd van oorlog en recessie heerst er een grimmige stemming in het Congres. Het land verkeert in crisis. Er zijn weinig interessante voorstellen te doen door Congresleden omdat de staatskas vrijwel leeg is. President Bush heeft tot nu toe weinig belangstelling voor binnenlandse zaken aan de dag gelegd. De Democratische senator Sam Nunn zei dat de toespraak van de president “verenigend en verheffend” was op het gebied van de buitenlandse beleid. Maar, zo voegde hij daaraan toe, “we zullen op zijn begroting en op de bijzonderheden van zijn voorstellen moeten wachten om ze eerlijk te kunnen beoordelen”.

foto: pag 1 Vrolijkheid en optimisme lijken troef tijdens de uitleg die hoge Amerikaanse officieren leden van het Congres gisteren verschaften over de resultaten van de bombardementen op Irak en Koeweit. De Amerikaanse parlementariers kregen de uiteenzetting te horen voordat president Bush in zijn State of the Union voorspelde dat de overwinning in de oorlog in de Golf zeker is. Van links naar rechts generaal Colin Powell, voorzitter van de verenigde chefs van staven, admiraal Frank Velson, generaal Carl Vuono, generaal Merill McPeak (de man met de opgestoken duim) en admiraal William Kime. (Foto Reuter)

Pag. 11: Hoofdartikel

    • Maarten Huygen