Saddam bezorgt molestverzekeraar nieuwe klandizie

DEN HAAG, 30 JAN. Sluit nu molestverzekeringen!, luidde de aanhef van een circulaire die verzekeraar OOM in Den Haag onlangs naar de assurantietussenpersonen verstuurde.

De dreiging van aanslagen in Nederland, waartoe Saddam Hussein gisteren nog eens opriep, levert veel reacties op.

Zeker sinds het Verbond van Verzekeraars in Nederland heeft meegedeeld dat schade die aantoonbaar verband houdt met de Golfoorlog onder de molestclausule in verzekeringen valt - en dus geen aanspraak op schadevergoeding oplevert - is de klandizie voor de OOM gegroeid. Deze assuradeur is gespecialiseerd in buitenissige risico's en - op afstand gevolgd door Centraal Beheer in Apeldoorn - de grootste van de twee bedrijven in Nederland waarbij molestrisico's kunnen worden ondergebracht.

Nederlandse bedrijven, instellingen en particulieren die vermoeden dat ze gevaar lopen, tonen verhoogde belangstelling om onroerende goederen en inboedels te verzekeren tegen 'groot molest' (oorlog of gewapen conflict) of 'klein molest' (terrorisme, sabotage). In twee weken tijd is de molestportefeuille van de OOM in omvang verdubbeld. Het bij de OOM tegen molest verzekerd kapitaal bedraagt inmiddels zo'n twee miljard gulden. Directeur mr. F. Robertson van de OOM constateert met de ingetogenheid van een begrafenisondernemer dat zijn markt opleeft. Namen van nieuwe polishouders kan hij niet noemen.

De OOM is een zogeheten 'onderlinge'. Onderlinge verzekeringsmaatschappijen hebben geen winstoogmerk. Ze werken in het belang van de leden, de verzekerden. “Het is zeker niet zo dat we twee weken geleden dachten: Ha! Oorlog!”, zegt Robertson met nadruk. “Het is eigenlijk al vervelend genoeg dat het nodig is een vehikel te bieden op grond waarvan je in de buitengewoon betreurenswaardige situatie van oorlog toch enige zekerheid mag verwachten.”

De onderlinge verzekeringsmaatschappij is de enig denkbare rechtsvorm voor de verzekering van catastrofale risico's, legt Robertson uit. De Wet Toezicht Verzekeringswezen verbiedt reguliere assurantiebedrijven namelijk molestrisico's te verzekeren. Zij zouden bij een ramp te gemakkelijk zelf een financiele ruine worden.

Bij een onderlinge is dat niet zo. De opzet van de OOM (een onderlinge met kassenstelsel) betekent dat de aanspraken die verzekerden op de maatschappij kunnen doen gelden maximaal zo ver gaan als de kas diep is. Alle deelnemers verplichten zich in geval de OOM molestuitkeringen moet doen voor elke duizend gulden verzekerd bedrag maximaal tien gulden naheffing (ofwel een procent) per jaar te betalen. Uit het totaal aan aldus achteraf geincasseerde gelden vergoedt de OOM schade, of een deel daarvan. Het principe van de onderlinge is eigenlijk de oervorm van verzekeren, verklaart Robertson: “Draagt elkanders lasten”. Over geheel 1990 bedroegen de inkomsten op de molestverzekering - ter bestrijding van de beheerskosten - zo'n 100.000 gulden. “Daar kan de kachel niet van branden”, erkent Robertson.

De meeste inkomsten krijgt de OOM - dertig medewerkers - uit andere verzekeringen tegen ziektekosten en schade door brand, inbraak en vandalisme. Daar is gewoonlijk meer vraag naar dan naar molestverzekeringen. Overigens geldt voor al deze verzekeringen wel dat ze bedoeld zijn voor “moeilijke gevallen” die andere verzekeraars niet graag in portefeuille hebben. Een exploitant van strandtenten die nog wel eens wegwaaien of onder water stromen kan bijvoorbeeld bij de OOM terecht. Of de sportvereniging met het onbewaakte, afgelegen houten clubhuis. Een gedetailleerde kaart van Spanje aan de muur van Robertsons kamer geeft al enigszins aan welke categorie Nederlanders sterk vertegenwoordigd is in de ziektekostenportefeuille van zijn maatschappij.

De hier genoemde verzekeringen zijn van recenter datum dan de molestverzekering. Ze werden ontwikkeld ter compensatie van de afnemende interesse voor de molestverzekering na de Tweede Wereldoorlog. Weliswaar was de OOM nog tot 1978 bezig de laaste schade uit de periode 1940-1945 af te wikkelen, maar toen had het bedrijf al lang niet meer die omvang die het had in de jaren veertig.

De Onderlinge Oorlogsschadeverzekering Maatschappij werd na de meidagen van 1940 opgericht, toen duidelijk was geworden dat een verzekering tegen oorlogsschade in een behoefte voorzag. Veel mensen vonden een molestverzekering evenmin overbodig, waardoor de OOM snel uitgroeide tot een maatschappij met ruim 5 miljard gulden verzekerd kapitaal - voor die tijd een astronomisch hoog bedrag - en honderden medewerkers.

De OOM was toen niet de enige molestverzekeraar. Maar branchegenoten beeindigden in de loop der jaren hun activiteiten. Het molestverzekeringsbedrijf verzonk in diepe slaap, slechts even opgewekt toen begin jaren tachtig kruisraketten in Woensdrecht zouden worden geplaatst. De Koninklijke Luchtmacht schreef haar aannemers een molestverzekering voor, waarvoor de OOM werd ingeschakeld.

    • Hans Wammes