Amerikanen zijn bevreesd voor terreur-aanslagen; George Bush reisde de twee kilometer van Witte Huis naar Capitool per helikopter

WASHINGTON, 30 jan. - De Amerikaanse president legde gisteren de twee kilometer van het Witte Huis naar het Congres niet per auto af maar per helikopter.

De beveiligingsdienst van de president, de Secret Service, is bezorgd over een mogelijke aanslag op de president.

Het normaal zo toegankelijke Capitool was vol met veiligheidsagenten. Alle zalen waren uitgekamd en ontdaan van losse achtergelaten spullen. Bezoekers moesten hun jas uittrekken en laten controleren. Van sommige belangrijke kantoren waren de luiken gesloten en van hoekkantoren van belangrijke Congresleden waren de blinden neergelaten. Wegen rondom het Capitool waren afgezet. Auto's werden niet meer toegelaten op het grote plein voor het gebouw. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog waren ook de rondleidingen voor toeristen in het Witte Huis afgelast.

Gisteravond zat iedere politicus van belang in het Capitool: de president, zijn opvolger in nood, de vice-president, en diens opvolger in nood, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. De autoriteiten hielden rekening met een door Irak georganiseerde aanslag, op zich niet onlogisch in een oorlog. Ook president Lincoln werd doodgeschoten.

Er is al ervaring met aanslagen in het Capitool. In 1954 schoten Porto-Ricaanse nationalisten in het Huis van Afgevaardigden. In 1983 ontplofte er een bom in het Capitool.

De FBI heeft speciaal 200 prominente Amerikanen van Arabische herkomst gevraagd of ze iets van terroristische activiteit weten in hun gemeenschap en of ze zelf doelwit zijn. De Bond voor de burgerrechten heeft al geprotesteerd tegen het speciaal uitzoeken van een bevolkingsgroep, zeker omdat niet alle FBI-agenten zich bij de gesprekken even correct gedroegen. Soms gaan de voorzorgsmaatregelen buitengewoon ver. De televisie-omroep ABC berichtte dat de luchtvaartmaatschappij Pan Am geen Irakezen op haar vluchten toelaat en ook geen Amerikanen van Iraakse afkomst. Er zijn 300.000 Amerikanen van Iraakse herkomst in de VS. Ook hebben Amerikanen van Arabische afkomst veel meer last bij veiligheidscontroleposten dan bijvoorbeeld blanke Amerikanen.

Weinig aanslagen

Tot nu toe zijn er weinig aanslagen gepleegd, en wat er gebeurde was “amateuristisch”, volgens Vincent Cannistraro, de voormalige chef van de anti-terrorisme-afdeling van de CIA. De aanslag op een kantoor van American Express in Athene was waarschijnlijk ook wel zonder de Golfoorlog gebeurd, alleen stond er nu een ander etiket op.

Iets ernstiger was een mislukte aanslag op een Amerikaans cultureel centrum in Manila, waarbij een betrokken Irakees overleed en een werd gewond. Volgens een later onderzoek waren er twee Iraakse diplomaten bij betrokken en twee Iraakse studenten.

Volgens Cannistraro zijn de uitwijzingen van Iraakse diplomaten en andere ongewenste personen uit Europese landen en uit de Verenigde Staten heel effectief geweest tegen terrorisme en hij vermoedt dat dit een van de redenen is dat er tot nu toe zo weinig is gebeurd. “Het uit het land zetten van personen heeft de terroristische plannen ontwricht”, zegt Cannistraro. “Het ondervragen van mensen heeft ook resultaat opgeleverd.”

Vroeger was terrorisme ideologisch gemotiveerd, tegenwoordig is het sterk afhankelijk van de steun van landen die terroristen oefenen en helpen vanuit ambassades in het land waar het doelwit is, aldus Cannistraro. “De logistiek is ingewikkeld en de terroristen moeten toegang hebben tot geavanceerd materiaal en valse paspoorten.” De Tsjechoslowaakse wapenindustrie verkocht grote hoeveelheden van het niet door een detector op te sporen explosief Semtex aan landen en niet aan terroristengroepen. Zo'n groep moest het explosief dus krijgen van landen die hen steunden. Syrie heeft terroristen gesteund, evenals Libie en ook Irak. De organisatie van Abu Nidal werd gesubsidieerd door Libie. Nu heeft ze zich ten dienste gesteld van Irak.

Dergelijke groepen zijn uiteindelijk bestand tegen de meest rigoreuze veiligheidsmaatregelen, aldus Cannistraro. “Door de uitzettingen zal het terrorisme minder zijn, maar er zullen moordaanslagen voorkomen en ze kunnen zich nog lange tijd voordoen.”

Risico's

Er zijn professionele groepen die zonder steun van ambassades kunnen opereren. Ze hebben al een bestaand netwerk van helpers. Er zijn meer van dergelijke netwerken in Europa dan in de Verenigde Staten en vandaar dat volgens Cannistraro de risico's voor aanslagen in Europa groter zijn dan in de Verenigde Staten. Bij spanningen in het Midden-Oosten zijn er in het verleden in Europa ook meer aanslagen gepleegd dan in de Verenigde Staten.

Er doen scenario's de ronde over het vergiftigen van het drinkwater. Volgens Cannistraro is dat praktisch ondoenlijk. De reservoirs zijn groot en het water legt een lange weg af via allerlei filters voor het de kranen van de burgers bereikt.

Wel zou Saddam Hussein zo wanhopig kunnen zijn dat hij biologische wapens inzet in publieke plaatsen, waardoor zich een epidemie verspreidt. Dat zou erg ver gaan. Irak zou dergelijke sterke wapens nooit aan terroristengroepen beschikbaar stellen maar ze zelf gebruiken. Saddam weet dat de reactie van het Westen op een dergelijke daad meedogenloos zou zijn.

Meer waarschijnlijk is het in vliegtuigen aanbrengen van bommen die bij een verlaging van de barometerdruk ontploffen. Een dergelijke bom werd gebruikt bij de ramp boven Lockerbie.

Over het algemeen zijn voor burgers de risico's van terrorisme gering, ook al komen aanslagen voor. Statistisch gezien is terrorisme geen belangrijke onnatuurlijke doodsoorzaak voor de bevolking van de Westerse landen. “De kans dat je in de binnenstad door een vrachtauto wordt overreden is groter”, zegt Cannistraro.