Timman onderschat problemen schromelijk

SARAJEVO, 29 jan. - Ternauwernood is Jan Timman gisteren in de vierde partij van zijn kandidatentweekamp tegen Robert Hubner aan een nederlaag ontsnapt.

De partij werd na zestig zetten afgebroken in een remisestelling. Vanochtend werd besloten niet verder te spelen. De hoop op winst, die Hubner had kunnen koesteren, was toen al lang vervlogen. Timman sprak direct na het afbreken heel luchthartig over de partij. Hij had het gevoel dat hij nooit in ernstig gevaar was geweest. Een uurtje later was hij al tot een andere conclusie gekomen. Hij had over heel dun ijs gereden. De stand is 2-1 voor Timman, bij een afgebroken partij.

Timman, kenner van alle openingen, verdedigde zich met het Russisch. Dat betekent meestal een klein voordeel voor wit, dat met nauwkeurige verdediging binnen de perken gehouden kan worden. Het rustige speltype kwam beiden goed uit. Hubner is een realist, geen hemelbestormer die bereid is in een krankzinnige aanval in schoonheid te sterven bij een poging een achterstand in te halen. Timman wilde ook geen risico's nemen. Dat deed hij toch, toen hij naar een eindspel afwikkelde waarvan hij de problemen onderschatte. Hubner had het hem heel moeilijk kunnen maken, maar hij deed het fout. Zoals het ging bereikte hij een toreneindspel met een pluspion die geen betekenis had. In de laatste fase dacht Hubner zeer lang na in een stelling die door iedereen als een theoretische remise werd herkend. Waarover was niet duidelijk. Over gemiste kamsen en de hardheid van het leven misschien.

Nikolic-Gelfand werd ook afgebroken, waarschijnlijk ook in remisestelling. Die partij had Gelfand wel tien keer kunnen winnen, eerst in het middenspel met een tactische wending, later in het eindspel. Wat Kasparov ook zegt, als je Gelfand hier bezig ziet krijg je niet de indruk dat dit de volgende uitdager is. Hij kan af en toe prachtig spelen, maar hij permitteert zich fouten waar iemand als Karpov niet eens aan zou denken. Bij hen staat het 11-2-11-2, bij een afgebroken partij.

Het is opmerkelijk hoe weinig toeschouwers deze matches tot nu toe trekken. De zaal kan er driehonderd bergen, maar er zijn al een paar rijen stoelen verwijderd, omdat er nog nooit meer dan tachtig kijkers bijeen zijn geweest. Een echte demonstratiezaal met commentaar is er ook niet. In de vestiaire staan twee demonstratieborden, waar af en toe tien mensen samendringen rond een Joegoslavische grootmeester. In het officiele bulletin stond gisteren geschreven dat de perskamer, zoals gebruikelijk bij belangrijke schaakevenementen, gonst van bruisend leven. Ik las het halverwege de partij, in diezelfde perskamer, waar toen behalve het meisje dat de enige telefoon bewaakt, alleen drie Nederlandse journalisten aanwezig waren, die mistroostig voor zich uit staarden omdat het schaakbord verdwenen was waarop zij de vorige dagen nog de partij hadden kunnen analyseren. Merkwaardig, want Joegoslavie is toch een schaakland bij uitstek. Tientallen grootmeesters. Voor de inflatie uitbrak ging er bijna geen week in het jaar voorbij zonder dat er ergens een internationaal toernooi aan de gang was. Veel kranten hebben iedere dag een schaakpagina, soms een halve, vaak een hele. Maar naar de wereldkampioenskandidaten komt bijna niemand kijken. Misschien komt het doordat een toegangskaartje zeven gulden kost en niet gratis is, zoals bij ons.

Wit Hubner-zwart Timman, vierde partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. Pf3xe5 d7-d6 4. Pe5-f3 Pf6xe4 5. d2-d4 d6-d5 6. Lf1-d3 Pb8-c6 7. 0-0 Lf8-e7 8. c2-c4 Pc6-b4 9. Ld3-e2 0-0 10. Pb1-c3 Lc8-e6 11. Lc1-e3 Le6-f5 12. Ta1-c1 d5xc4. In zijn match tegen Short in 1989 speelde Timman avontuurlijk 12... Pxc3 13. bxc3 Pxa2. Nu doet hij het rustiger. 13. Le2xc4 c7-c6 14. Pf3-e5 Pe4xc3 15. b2xc3 Pb4-d5 16. Dd1-f3 Lf5-e6 17. Lc4-d3 Le7-d6 18. Le3-d2 Dd8-h4 19. Tf1-e1 Pd5-f6 20. a2-a4 Pf6-g4 21. Ld2-f4 Pg4xe5 22. Lf4xe5 Le6-d5 23. Df3-f5 Ld6xe5 24. Te1xe5 g7-g6 25. Df5-d7 Ta8-b8 Wit staat iets beter, maar na 25... b6 zou dat weinig betekenis hebben. 26. Tc1-b1 Tf8-d8 27. Dd7-c7 Dh4-g4 En hier was 27... Tdc8 sterker geweest. 28. Ld3-f1 Dg4-d7 29. Te5-e7 Dd7xc7 30. Te7xc7 a7-a5

Een zeer onaangenaam eindspel voor zwart. Wit kan niet direct toeslaan met 31. Tbxb7, omdat 31... Txb7 32. Txb7 c5 33. Tb5 cxd4 34. cxd4 Lc6 35. Txa5 Txd4 tot een duidelijke remise leidt. Maar Timman, Hubner en commentator Ljubojevic waren het er na afloop over eens dat wit na 31. f3 gevolgd door 32. Kf2 uitstekende winstkansen zou hebben. 31. Tb1-b6 Hierna kan zwart zich net redden. 31... Td8-e8 32. c3-c4 Ld5-e6 33. Tb6xb7 Tb8xb7 34. Tc7xb7 Te8-d8 35. d4-d5 c6xd5 36. c4-c5 Td8-c8 37. Tb7-b5 d5-d4 Waarschijnlijk was 37... Lf5 nog nauwkeuriger, maar dit is ook voldoende voor remise. 38. Lf1-d3 Le6-f5 39. Ld3xf5 g6xf5 40. Kg1-f1 Tc8-e8 41. c5-c6 d4-d3 42. Tb5-d5 Te8-c8 43. Td5xd3 Tc8xc6 44. Td3-d5 Tc6-c4 45. Td5xa5 Kg8-g7 46. Ta5-a8 Tc4-b4 47. a4-a5 Tb4-a4 48. a5-a6 Ta4-a2 49. g2-g3 h7-h6 50. h2-h4 f5-f4 Nauwkeurig gespeeld. 51. g3xf4 Ta2-a4 52. a6-a7 Anders speelt zwart 52... Txf4 met voldoende tegenkansen. 52... Ta4-a2 Nu kan wit niets meer ondernemen. 53. Kf1-g2 Ta2-a3 54. f2-f3 Ta3-a1 55. Kg2-g3 Ta1-a3 56. Kg3-f2 Ta3-a2+ 57. Kf2-e3 Ta2-a4 58. Ke3-d3 Ta4-a3+ 59. Kd3-c4 Ta3-a1 60. Kc4-d4 Ta1-a5. Afgebroken. Wit heeft geen enkele winstkans meer.

    • Hans Ree