Timman hoeft winstpunt alleen maar op te rapen

SARAJEVO, 28 jan. - Jan Timman staat voor in de schaaktweekamp tegen Robert Hubner. Hij won gisteren de derde partij na 41 zetten. De stand is 2-1 voor Timman.

Na twee zware gevechten nu een partij zo licht als een veertje. Hard werken had Timman nog geen overwinning gebracht, maar gisteren was het lot hem goed gezind, het punt viel hem in de schoot en hij hoefde het alleen maar op te rapen.

Hubner zal weinig plezier aan de partij beleefd hebben. Al op de vijftiende zet maakte hij een grove fout, waarna hij meteen verloren stond. Het kwam doordat Hubner in de opening verrast werd. Timman speelde Schots. Geinspireerd door Kasparov natuurlijk. Wat had Kasparov precies voorbereid toen hij tegen Karpov Schots speelde? Timman vertelde dat hij thuis veel tijd had besteed aan deze klemmende vraag.

Hubner deed het op de vierde zet anders dan Karpov, maar Timmans antwoord bracht hem meteen in een lastig parket. Hubner kent ongetwijfeld alle partijen van Timman, net zoals Timman alle partijen van Hubner heeft bekeken voordat hij naar Sarajevo ging. Hubner wist dat Timman zijn vijfde zet vroeger met succes gespeeld had, maar dat het hem was afgeleerd door de Nederlandse schaak- en bridgemeester Frans Borm. Borm had met zwart tegen Timman door een pionoffer prachtig spel gekregen en Timman had de variant sindsdien niet meer herhaald. Moest Hubner nu ook die pion offeren? Het was waarschijnlijk het beste, maar Hubner wist dat Timman er nu goed op voorbereid zou zijn. Hij durfde niet en koos een andere zet.

Het was het begin van zijn moeilijkheden. Hubners dame kwam op de koningsvleugel slecht te staan. Het bracht hem op de ongelukkige gedachte het stuk naar de damevleugel te brengen. Onmiddellijk daarna moet het Hubner duidelijk zijn geworden dat hij uit de koekepan in het haardvuur was gesprongen. Zijn dame werd gevangen. In de laatste twintig zetten moest Timman alleen oppassen dat hij de tijdcontrole haalde zonder een blunder te maken.

Een makkelijk dagje voor Timman. Slechts zeer zelden kan Hubner zo simpel verslagen worden. Voor de Joegoslavische televisie werd Timman gevraagd of hij dacht dat Hubner nu gedemoraliseerd was. Timman maakte duidelijk dat de beer nog lang niet geschoten was. Hij had wel vaker in een match een partij gemakkelijk gewonnen, en daarna was het nog heel zwaar geworden. Verstandige woorden.

Die televisieuitzendingen worden gepresenteerd door de Joegoslavische grootmeester Ljubojevic. Na iedere ronde, drie kwartier, 's avonds laat. De volgende middag wordt het programma herhaald voor de kleintjes die vroeg naar bed moeten. Het gaat heel anders toe dan bij ons. Onze televisiepresentator Hans Bohm wil zending bedrijven onder de schaakheidenen en maakt daarom alles zo eenvoudig dat iedereen het gevoel kan hebben dat hij begrijpt wat er gebeurd is. Ljubojevic gooit in razend tempo ingewikkelde varianten op het bord. Hij praat drie keer zo vlug als een ander, dus hij kan veel uitleggen, maar het moet voor veel kijkers toch heel moeilijk zijn. “Je moet goed begrijpen dat ons publiek veel beter schaakt dan de Nederlanders”, zei hij. Daar zal hij wel gelijk in hebben.

In de andere match won Gelfand van Nikolic, waardoor de stand weer gelijk werd, 11-2-11-2. Gelfand had steeds heel goed gestaan, maar in tijdnood liet hij zich een kwaliteit afpakken. Aan zijn gezicht was wel te zien dat het niet de bedoeling was geweest, maar hij klaarde weer op toen hij besefte dat hij per ongeluk toch een heel mooie stelling had overgehouden. Rare ronde, niet? zei Ljubojevic hoofdschuddend. Hij had weinig respect voor het spelpeil gisteren.

Wit Timman-zwart Hubner, derde partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 e5xd4 4. Pf3xd4 Lf8-c5 In de match om het wereldkampioenschap speelde Karpov twee keer 4... Pf6. 5. Pd4-f5 Deze zet heeft Timman vroeger een paar keer gespeeld. In een partij Timman-Borm kreeg zwart echter na 6... d6 7. Pxg7+ Kf8 8. Ph5 Dh4 prachtig spel. Later speelde Timman dit een keer met zwart tegen de Indonesier Handoko en hij kwam snel gewonnen te staan. Het wordt niet duidelijk welke versterking Timman voor wit heeft gevonden, want Hubner speelde 5... Dd8-f6 Deze zet kreeg in het handboek van Bilguer uit de vorige eeuw al een vraagteken en zwart krijgt inderdaad geen gelijk spel. Zijn dame komt slecht te staan. 6. Pb1-c3 Pg8-e7 7. Pf5-e3 0-0 8. Lf1-d3 Pc6-e5 9. Ld3-e2 Pe5-g6 10. g2-g3 d7-d6 11. h2-h4 Tf8-e8 12. h4-h5 Pg6-f8 13. Th1-h4 c7-c6 14. Pc3-a4 Df6-d4 In aanmerking kwam 14... Lb4+. Wit kan rustig reageren met 15. Ld2 of scherp met 15. c3 en staat in beide gevallen beter. 15. Pa4xc5 Dd4xc5 Een grove fout. Na 15... dxc5 staat wit ook beter, maar nu is de partij meteen beslist. 16. Pe3-c4 Te8-d8 17. Lc1-e3 Dc5-b5 18. a2-a4 Db5-a6 19. b2-b4

De zwarte dame is gevangen. 19... d6-d5 Dan maar als Kasparov met twee stukken tegen een dame spelen, maar hier biedt dit geen kansen. 20. Pc4-b6 Da6xb6 21. Le3xb6 a7xb6 Zwart had hier op kunnen geven. 22. e4xd5 Pe7-f5 23. Th4-f4 Td8xd5 24. Le2-d3 g7-g6 25. h5xg6 h7xg6 26. Tf4-e4 Lc8-e6 27. Dd1-d2 Pf5-d4 28. Dd2-c3 c6-c5 29. b4xc5 b6xc5 30. Ld3-c4 Td5-h5 31. Lc4xe6 Pf8xe6 32. Te4-h4 Th5-f5 Laat de h-lijn aan wit over, maar als hij de torens ruilt is de winst ook eenvoudig voor wit. 33. Ke1-f1 Tf5-f3 34. Dc3-b2 Ta8-e8 35. Ta1-e1 Te8-e7 36. a4-a5 Dreigt 37. a6 bxa6 38. Db8+ 36... Te7-d7 37. Kf1-g2 Tf3-f5 38. Te1-h1 Pe6-g5 39. a5-a6 b7-b5 40. c2-c3 Pd4-f3 41. Th4-f4 Zwart gaf op.