De 'nieuwe Nelli' oogt ontspannen

Een kruisteken maken vlak voor de wedstrijd doet ze niet meer en het gebaar met die gebalde vuisten waarmee ze hemelse krachten naar zich toe leek te willen trekken behoort ook tot het verleden. Omdat de mensen het beschouwden als een showelement of in het gunstigste geval een overdreven ritueel. Maar bidden voor de start doet sprintster Nelli Cooman nog altijd. Want het geloof staat centraler dan ooit. Het heeft bij het begin van haar 'tweede' carriere de rol van de medische begeleiding en de farmaceutische hulpmiddelen verdrongen. “We hebben die heisa er omheen niet nodig.” Een getuigenis.

Uiterlijk en innerlijk veranderd, zegt ze zelf. Zes maanden lang meed de wereldrecordhoudster op 60 meter de wedstrijdbanen. Het overlijden van haar vader, de tegenvallende prestaties op de buitenbanen en de last om altijd maar te moeten presteren hadden het plezier uit de sportbeoefening gezogen. “Het begon al eind 1989 toen ik na het indoorseizoen een blessure aan mijn voet had. Ik had eigenlijk geen puf meer om iets te doen. Maar het is je sport, het is je brood en toen ben ik doorgegaan. Ik was blij dat in juni het seizoen voorbij was en nu zeg ik dat het een leerzaam jaar is geweest. Ik heb veel pijn gehad, veel verdriet. Dat heeft me geholpen om innerlijk te veranderen.”

In de weken voorafgaand aan haar heroptreden, afgelopen zaterdag in het Noordfranse Lievin, hield haar manager Arie Don alle belangstellenden op een afstandje. “Ze heeft gekozen voor rust tijdens de voorbereiding”, zei hij vriendelijk doch beslist. Nadat ze in haar eerste wedstrijd met ruim verschil als tweede was gefinisht achter Galina Malchugina praatte ze echter weer honderduit. Haar tijd van 7, 29 seconden was voldoende basis om weer met enige bravoure te speculeren over de toekomst.

Zes maanden uit beeld, waarvan twee maanden absolute inactiviteit. Dat heeft voor iedere topsporter consequenties. “Het aantal aanbiedingen voor wedstrijden”, zegt manager Don, “is een stuk verminderd, hoewel het me nog meevalt.” De sponsors kwamen tot het einde van het jaar alle verplichtingen na, al haakte er daarna wel een belangrijke af. “Ach, ik heb maatschappelijke begeleiding van de Nederlandse Sport Federatie en het Olympisch Comite. Met dat geld kom ik wel rond. We willen niet bezuinigen op voeding, maar verder hoeft het geen luxe te zijn.”

Vakantie

Na het nationale kampioenschap in Rotterdam had ze er schoon genoeg van. Ze ging met vakantie naar Portugal en wilde absoluut niet aan atletiek denken al stond wel vast dat het een tijdelijk afscheid zou zijn. “Ik heb tegen haar gezegd dat ze me maar een seintje moest geven als ze weer wilde beginnen”, zegt haar echtgenoot en trainer Hans Fiere. Op een nacht werd ze wakker. “Ik voelde dat er iets ging gebeuren.” Bij terugkeer liet ze haar haar knippen ( “Nee, dat was niet symbolisch, alleen maar praktisch.” ) en zei ze: “Ik begin opnieuw. Veel collega's die in zo'n diep dal zitten komen er niet meer uit. Ik ben blij dat ik mijn geloof heb en de gemeente die me heeft geholpen.”

Nelli Cooman, Hans Fiere en manager Arie Don zijn lid van de Pinkstergemeente in Den Briel. Een kleine gemeente van nog geen honderd leden. Sport is niet langer nummer een in mijn leven. Dat is mijn geloof in Jezus Christus.'' Ze houdt zich elke woensdag bezig met bijbelstudie, gaat zondags naar de kerk en werkte mee aan een door Arie Don bedachte en door een groep sportmensen gefinancierde krant (24 pagina's weekendformaat, full color, oplage 10.000) vol interviews met bekenden uit de sportwereld als Hans van Breukelen, Martin Snoeck en Ted Troost over de betrekkelijkheid van topsport.

“Ze heeft een andere mentale instelling gekregen”, vertelt Fiere. “Nelli is de sport afstandelijker gaan bekijken. Je kunt zodanig met je vak bezig zijn dat je geestelijk een enorme terugslag krijgt als het minder gaat. Als je je tot je dertigste blindstaart op sport val je daarna een een zwart gat.” Door het belang van de sportprestaties te relativeren denkt Cooman tegenslagen gemakkelijker te kunnen opvangen. “Ik voel gewoon dat de combinatie die ik nu heb het beste is. Er is rust gekomen in mijn leven. Als de mensen zeggen dat het minder gaat maak ik me daar geen zorgen om. Mijn training gaat goed, mijn testjes gaan goed, ik voel dat ik makkelijk loop. En verder... Ik weet niet wat de Heer wil. Alleen dat ie me op een plaats wil stellen waar ik het evangelie kan verkondigen.”

Nelli Cooman heeft de intensieve medische begeleiding, die onlosmakelijk met topsporters verbonden lijkt te zijn, vaarwel gezegd. Fiere: “Vorig jaar na het Nederlands kampioenschap hebben we nog een paar keer het bloedbeeld laten controleren. In feite maakt het geen ene moer uit. Als je geestelijk helemaal in orde bent heb je al die bullshit niet nodig. Dat wisten we al, hoor. En wij zij nu nog bij geen enkele arts geweest. Als je hard traint en je laat je volstoppen met alles wat mogelijk is ben je een monster dat wel kampioen wordt, maar je bent niet om aan te pakken. Het hangt niet alleen af van vitaminen of aminozuren.” Het gebruik daarvan behoort, zegt de atlete, tot het verleden. Om principiele en financiele redenen. Want de kosten liepen flink op. Er was nog een andere aanleiding om er mee te stoppen. “Soms voelde ik me goed maar als de volgende dag bloed werd geprikt waarvan de uitkomst negatief was werd ik daar ziek van. Je moet je lichaam goed verzorgen. Ik train twee keer per dag en ik slaap zo'n elf tot twaalf uur.”

De nieuwe Nelli oogt minder 'opgeblazen' dan voorheen, haar gelaatstrekken zijn meer ontspannen. Maar het gevoel voor show zit in haar bloed. Na de race in Lievin besteedt ze met poederdoos en lippenstift aandacht aan haar uiterlijk en neemt vervolgens de tijd om in te gaan op alle brandende vragen, die ondanks de eerste wedstrijd onbeantwoord waren gebleven. Fiere noemde de eerste tien meter 'wat laks', maar weet dat aan het gebrek aan wedstrijdritme. Dat moet de komende weken worden opgebouwd. Gisteren vertrok Nelli Cooman naar New York en van daar gaat ze voor een wedstrijd naar het Japanse Osaka. Het Nederlands kampioenschap in Den Haag is de laatste meetpunt voor de wereldtitelstrijd van begin maart in Sevilla, waar ze haar titel moet verdedigen. “Ik voel me gemotiveerd om nog wat te kunnen”, liet ze tijdens de atletiekloze vakantie weten. Sinds zaterdag is ze er heilig van overtuigd dat een rentree-op-niveau tot de mogelijkheden behoort.

    • Peter de Jonge