Wolkjes

Zij waren er voor de Patriots en de Nederlandse militairen, de zes journalisten van de vaderlandse media: drie verslaggevers en drie fotografen.

Zij maakten hun verhalen en zij maakten hun foto's. Hoe de Patriots er bij stonden, hoe het transport in zijn werk was gegaan, hoe de sfeer was onder de manschappen, alles was aan bod geweest. Maar er was nog meer te beleven in Zuidoost-Turkije.

In Hakkari zouden vluchtelingen zitten die na het uitbreken van de Golfoorlog via de bergen Irak hadden verlaten, vooral Koerden. Daar moesten zij heen. Nu ligt Hakkari 550 kilometer van Diyarbakir waar de Patriots staan. De weg erheen loopt door het hooggebergte en met sneeuw moest worden gerekend. Een zeker zo lastig obstakel zouden de zwaarbewapende geindarmes zijn, “ho” is “ho” bij die jongens.

Na enige druk van de verzamelde pers was de speciale gouverneur voor heel Zuidoost-Turkije vermurwd om zijn toestemming te geven Hakkari te bezoeken. Journalisten wier namen op een rondgestuurde lijst stonden, zouden door de geindarmes worden doorgelaten. De zes stonden er op en togen donderdag op pad. Vrijdag was de enige dag dat zij gelegenheid zouden krijgen het ongetwijfeld streng bewaakte opvangcentrum te bezoeken.

Het vertrek met twee huurauto's uit Diyarbakir was gepland om negen uur 's morgens. Op het laatste moment besloten zij toch maar sneeuwkettingen en een sleepkabel aan te schaffen. Je weet immers maar nooit. Ook moesten nog wat gesprekken op het perscentrum van de geallieerde strijdkrachten worden gevoerd om goedkeuring voor het bezoek aan andere afgesloten gebieden te verkrijgen. Dat nam al met al ruim een uur in beslag. Een uur kostbaar daglicht. Even over tienen reed het mini-konvooi van de koningin der aarde naar het oosten.

“Kijk daar eens wat een raar wolkje”, merkte een van de verslaggevers op. Stoppen. Kijken. Uitstappen. Inderdaad, een raar wolkje. Twee zelfs. Over de strakblauwe hemel stonden twee condenssporen van vliegtuigen. Vlak naast die sporen bevonden zich kleine, vrijwel ronde wolkjes. “Het lijkt wel een ontplofte spaceshuttle”, zei de oplettende verslaggever nog.

“Zal ik er een foto van maken?” vroeg een van de fotografen. Er werd gekeken en gezwegen. Om vervelende confrontaties met geindarmes zoveel mogelijk te beperken, stonden de fototassen in de kofferbak. Een camera pakken was een heel werk, en dat voor twee wolkjes. “Nee, dat wordt toch niks”, besloot de fotograaf.

Toch vertrouwden de heren het niet helemaal. Zij reden onmiddellijk naar het perscentrum. De een belde de militaire basis waar de Patriots staan, de ander vroeg op het perscentrum aanwezige militairen om een toelichting. De basis liet weten dat er niets aan de hand was. De militairen in het perscentrum hadden weliswaar geen zinnige verklaring voor de wolkjes, maar het zouden zeker geen geexplodeerde Patriots zijn want dan hadden zij dat wel meteen doorgekregen.

Wat te doen? Lange rit, slechte wegen, vroeg donker. Weg dus. Het voorval was snel vergeten want geindarmes, een slippartij en autopech vormden voldoende stof om de aandacht gevangen te houden.

De schrik sloeg hun om het hart toen zij tegen negenen 's avonds in hun hotel in Van aankwamen, een stad 180 kilometer voor Hakkari. Een daar eveneens gestrande Britse collega wist te melden dat er die morgen twee Nederlandse Patriots waren afgeschoten en in de lucht waren geexplodeerd.

In de roman Scoop beschrijft Evelyn Waugh hoe het hele journalistenkorps dat zich had verzameld in de roerige Afrikaanse staat Ismaelia zich naar de bergen begaf om daar de opstandelingen te ontmoeten. Slechts een door een misverstand naar Ismaelia gestuurde verzorger van een vogelrubriek blijft achter in de hoofdstad en bericht als enige over de aldaar plaatsvindende staatsgreep.

Het is een klassiek verhaal. Maar de zes Hollandse Kuifjes wisten het te verbeteren. Boven hun hoofden stonden de sporen van de twee zojuist geexplodeerde Patriots. Zij stonden erbij en keken ernaar. Zij lieten de camera's in de tas, namen genoegen met de eerste de beste nietszeggende verklaring van een officiele zegsman en vertrokken naar het oosten.