Schaken

Je zou denken dat Karpov na drie maanden schaken om het wereldkampioenschap geen schaakbord meer zou kunnen zien, maar nee, onmiddellijk nadat hij in Lyon zijn prijs in ontvangst had genomen vertrok hij naar Reggio Emilia om daar aan het traditionele nieuwjaarstoernooi mee te doen.

Hij moet wel erg veel van schaken houden. Het was allerminst een lichte vakantiewedstrijd. Zeven spelers, dubbelrondig. Twaalf harde partijen, want dit was een toernooi van categorie 16, sterker is nauwelijks mogelijk. In het begin leek het alsof Karpov door de vermoeienissen verzwakt was. De eerste zeven partijen speelde hij remise. Daarna maakte hij in de laatste vijf partijen vier punten. Alsof hij lang niet gespeeld had en zich eerst nog even warm had moeten draaien.

Ljubojevic, die uit Reggio Emilia naar Sarajevo kwam om de kandidatenmatches voor de Joegoslavische televisie te bespreken, vertelde dat Karpov wel wat geluk had gehad. Zo zou hij tegen Michail Goerevitsj een verloren afgebroken partij hebben gehad. Na het afbreken liet Goerevitsj eerst zijn voordeel glippen, hij kwam in het nadeel en liet zich vervolgens onnodig mat zetten. Verdacht, niet? vroeg Jan Timman. Waarschijnlijk niet omdat hij het echt verdacht vond, meer om te horen wat de wantrouwende Ljubojevic er van vond. In het verleden heeft Karpov van zijn landgenoten nog wel eens wat punten cadeau gehad. Die tijden lijken voorbij, zelfs Ljubojevic vermoedde nu geen complot en het zou ook wel kras zijn om Goerevitsj te verdenken, een van de secondanten van Kasparov in de laatste match.

De partij heb ik niet gezien, wel het slot, dat heel aardig was.

Wit Karpov-zwart Goerevitsj. Wit staat nu inderdaad beter met zijn twee lopers, maar reden tot paniek was er niet voor zwart. Hij dacht echter al zijn moeilijkheden op te lossen door 73... Db7xe4. Er volgde 74. Lf2xd4 e5xd4 75. Df1-f7+ Kg7-h6 76. Df7-f8+ Kh6-h5 77. Df8-h8+ Ld2-h6 En wit heeft geen schaak meer, had zwart in zijn vooruitberekening waarschijnlijk gedacht. Echter: 78. Dh8-e5+ Dit schaak had zwart over het hoofd gezien. Zwart gaf op, want na 78... Dxe5 volgt 79. g4 mat.

De einduitslag was 1. Karpov, 71-2 uit 12, 2. Poloegajevski 7, 3. Ehlvest 61-2, 4-5. Goerevitsj en Ribli 51-2, 6-7. Andersson en Kamsky, 5. Mooi werk van de veteraan Poloegajevski. De jonge Kamsky deed het minder goed dan in Tilburg, maar echt slecht kan zijn resultaat in dit gezelschap toch niet genoemd worden.

De naam van Ljubojevic bent u in het lijstje niet tegengekomen. Dat komt omdat hij in de tweede groep speelde. De organisatoren van Reggio Emilia hadden een reservegroep samengesteld die bijna even sterk was als het hoofdtoernooi. Behalve Ljubojevic (7 punten) speelden nog mee Vaganian en Gulko, (61-2), Beljavski, Romanisjin en Jepisjin, (6), en Portisch (4).

Behalve een reservegroep die voor de sterkste toernooien ter wereld niet onderdeed, had het toernooi nog iets eigenaardigs. Een ongewoon speeltempo, 60 zetten in 3 uur, zonder tijdcontrole op de 40ste zet. Zo werd tijdnood tegen zet 40 vermeden, maar als de tijdnood later toch kwam, kwam hij ook goed. De zestigste zet ligt ver, tegen die tijd is de partij al afgelopen, dachten de spelers. Soms kwam het anders uit en dan waren er fantastische tijdnoodspektakels, dertig zetten in drie minuten, de halve partij een vluggertje.

Toernooiwinnaar Ljubojevic verloor een keer. Op het eerste gezicht leek het me een schitterende partij van de kampioen van de Sovjet Unie, maar Ljubojevic lichtte me beter in. Hij had prachtig gestaan en alleen door grove fouten verloren.

Wit Beljavski-zwart Ljubojevic

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. g2-g3 Lf8-b4+ 5. Lc1-d2 Lb4-e7 6. Lf1-g2 c7-c6 7. Dd1-a4 0-0 8. Pf3-e5 Lc8-b7 9. 0-0 Dd8-c7 10. Pb1-c3 a7-a6 11. Pe5-d3 c6-c5 12. d4-d5 e6xd5 13. Pc3xd5 Pf6xd5 14. c4xd5 d7-d6 Zwart staat inderdaad prettig. 15. g3-g4 Wat hij hier mee voor heeft is op dit moment moeilijk te begrijpen. Zou wit hier al van plan zijn geweest om zijn dametoren naar h3 te brengen? Bijna niet te geloven. 15... Pb8-d7 16. g4-g5 c5-c4 17. Pd3-b4 b6-b5 18. Da4-c2 Pd7-b6 19. a2-a4 De consequentie van zijn vorige zetten. Wit had weinig keus, want na 19. e4 a5 20. Pc6 Lxc6 21. dxc6 Dxc6 verliest hij een pion. 19... Pb6xa4 20. Ta1-a3 Tf8-e8 Ljubojevic zei dat hij 20... f5 had moeten spelen, waarna wit geen compensatie voor de pion heeft. 21. Ta3-h3 g7-g6 22. b2-b3 Pa4-b6 23. Dc2-c3 Nu is het niet makkelijk voor zwart. Na 23... Lf8 komt 24. Dd4 (dreiging 25. Lc3) Lg7 25. Dh4 gevolgd door Dxh7+. Toch had zwart dat moeten doen, eventueel met inlassing van 23... a5 24. Pc6 Lxc6. 23... Lb7-c8 24. Th3-e3 Lc8-f5 25. Ld2-c1 Nu heeft wit een geweldige aanval over de lange diagonaal. 25... Pb6-d7 26. Pb4-c6

26... Pd7-e5 Hierna verliest zwart kansloos. 26... Lf8 zou na 27. Lb2 ook materiaal kosten, maar iets betere tegenstand bieden. 27. Pc6xe7+ Te8xe7 28. f2-f4 Pe5-g4 29. Te3xe7 Dc7xe7 30. h2-h3 De7-a7+ 31. Kg1-h1 b5-b4 Wanhopig probeert zwart aan stukverlies te ontkomen. Na 31... Pf2+ 32. Txf2 Dxf2 volgt 33. Lb2 32. Dc3-g3 c4xb3 33. h3xg4 Lf5-c2 34. Lc1-b2 a6-a5 35. Lb2-f6 Da7-b8 36. Dg3-h4 Db8-f8 37. Tf1-f3 Dreigt 38. Dxh7+ Kxh7 39. Th3+ 37... h7-h6 38. Tf3-h3 Zwart gaf op.