Palestijnse leider voorspelt 'virulent anti-Westers fundamentalisme'

TEL AVIV, 26 jan. - Sedert het uitbreken van de Golfoorlog heeft Israel de intifadah, de Palestijnse volksopstand in de bezette gebieden, in een ijzeren greep genomen.

Volgens Palestijnse en Israelische bronnen is het jarenlang niet zo rustig geweest op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook.

“De Palestijnen weten dat het Israelische leger het aan de bezette gebieden opgelegde uitgaansverbod met harde hand handhaaft. De schietorders zijn verscherpt alsof het oorlog is en daar zijn zij bang voor”, zegt Jamil Hamad, een Palestijnse journalist in Bethlehem. “Gedemonstreerd wordt er niet”, vervolgt hij. “Ook de Palestijnen zijn bang voor de Iraakse raketten die op Israel worden afgeschoten en rennen naar de centra waar gasmaskers worden uitgedeeld. Zij zijn er niet zeker van dat zo'n raket niet op hun dorp zal vallen. De angst voor gas zit ook de Palestijnen in de benen.”

Volgens Jamil Hamad hebben de Palestijnen niet het gevoel dat in de Golf hun probleem wordt uitgevochten. “De oorlog is groter dan het Palestijnse vraagstuk. In hun onderbewustzijn leeft de angst dat Irak een nederlaag tegemoet gaat alhoewel dat gevoel door trots over het tot dusverre getoonde Iraakse incasseringsvermogen wordt weggedrukt.”

“Heb ik niet voorspeld dat Irak niet in 48 uur door de Verenigde Staten onder de voet zal worden gelopen”, zegt Ibrahim Kare'en, de directeur van het Palestijnse persbureau in Oost-Jeruzalem. “In twee weken lukt het ook niet”, vervolgt hij. “Wij Palestijnen zijn trots op president Saddam Hussein. Hoe de oorlog ook afloopt, bewezen is dat een Arabische leider een vuist kan maken tegen het machtige Westen. Dat sterkt ons zelfvertrouwen.”

Voor hem en andere Palestijnen is de duur van de oorlog van groot belang. “Hoe langer Saddam Hussein het volhoudt des te groter is de kans, dat de massa's in Egypte en Syrie in opstand zullen komen tegen de beslissing van de presidenten Hosni Mubarak en Hafez al-Assad tegen het Iraakse broedervolk ten strijde te trekken. Geloof me, na de oorlog zal de kaart van het Midden-Oosten er anders uit zien en komt dit deel van de wereld in de greep van een krachtig, virulent, anti-Westers islamitisch fundamentalisme. De Golfoorlog heeft een nieuw hoofdstuk in het Midden-Oosten geopend. De Amerikanen vergissen zich schromelijk als ze denken dat er na de oorlog over een pax Americana kan worden gesproken. De islamitische oren zullen de stem uit Washington gewoon niet horen.”

Of deze nieuwe situatie de oplossing van het Palestijnse vraagstuk naderbij zal brengen weet Ibrahim Kare'en niet. “Onze situatie is al zo hopeloos dat misschien onze kaarten na dit grote geweld alleen maar beter kunnen komen te liggen. Veel te verliezen hebben we in ieder geval niet en naar mijn beste inzicht heeft Yasser Arafat met zijn steun voor Saddam Hussein op het juiste paard gewed.”

Dat daarover toch diepe meningsverschillen bestaan in de Palestijnse maatschappij bracht Hatem Abughazleh uit Gaza op de volgende manier tot uitdrukking: “De Palestijnen mogen een zijn met de Arabieren als ze verenigd zijn en op het hek gaan zitten afwachten als de Arabieren verdeeld zijn.” Veel goeds voor de Palestijnen verwacht hij niet van de Golfoorlog. “Alle oorlogen in het Midden-Oosten hebben ons achterop gebracht. Zo zal het nu weer zijn. De door mij verwachte Iraakse nederlaag zal ons in ieder geval niet helpen.”

Ook hij voorspelt een uiterst instabiel Midden-Oosten na de Golfoorlog. “Zolang de individuele en mensenrechten in dit deel van de wereld niet tot hun recht komen en despoten uitmaken of er wel of geen oorlog komt is echte vrede ondenkbaar. Het Midden-Oosten kan de toekomst pas met hoop tegemoet zien als de democratie haar intrede doet.”

In de Israelische pers verschenen berichten dat Palestijnen op de daken van hun huizen van vreugde en trots 'Allah Akbar' (God is groot) riepen toen de eerste Iraakse raketten op Tel Aviv neerkwamen.

Volgens de Palestijnen die ik telefonisch heb gesproken hebben zich hier en daar in de vluchtelingenkampen wel dergelijke manifestaties voorgedaan maar is dit niet op grote schaal gebeurd. “Wij zijn tegen aanvallen op burgerdoelen”, aldus Gabi Baramki, de president van de nog steeds gesloten Bir Zeit universiteit nabij Ramallah. “Misschien zullen deze raketaanvallen de Israeliers wat nederiger maken en ontstaat er meer begrip voor ons lijden.”

    • Salomon Bouman