Je kunt geen kwaad met kwaad bestrijden

Komsomolskaja Pravda (De Waarheid van de Komsomol), 22 januari

lid van de Academie,

Was tot voor kort officieel orgaan van het centraal comite van de communistische jeugdbeweging, afficheert zich nu als “ dagblad voor de hele Sovjet-Unie”. Pleitbezorger van een drastische economische hervormingen en het radikaal-democratische kamp van de Russische leider Boris Jeltsin. Na de vakbondskrant 'Troed' (Arbeid) het grootste dagblad van het land. Oplage: achttien miljoen.

Geachte Michail Sergejevitsj!

Ik houd niet van brieven schrijven. Deze keer moet ik mij daar maar overheen zetten, de belangen die op het spel staan zijn te groot, het lot van het volk is in het geding.

Er is veel over u geschreven, vooral de laatste tijd. Politieke commentatoren en journalisten 'schilderen' graag uw politieke portret. Maar ze zijn allemaal subjectief, hoewel u een objectieve realiteit vertegenwoordigt.

Ik ben geen 'renegaat', geen voortbrengsel van het anticommunisme, en ook geen dissident. Ik kom uit een goed communistisch gezin, en toen ik in 1962 te oud was geworden voor de Komsomol werd ik lid van de Communistische Partij. Mijn vader was lange tijd gevolmachtigd lid van het Comite van Partijcontrole, en daarna secretaris van het regionaal partijcomite van Kalinin. [... ]

Maar nu ter zake. Het land bevindt zich in een zeer zware crisis, in een toestand van ontbinding en verwildering. Met rasse schreden nadert een economische catastrofe, maar er wordt niets concreets ondernomen om die te vermijden. De prognose van de regering voor 1991 is gewoon een hersenschim. De begroting voor 1991 is een fictie, en ze zal leiden tot een scherpe prijsstijging, vooral voor levensmiddelen. De begrotingsoorlog is geeindigd met een begrotingsvrede, die slechts een militaire vrede is. Dat ziet iedere deskundige. De diepere oorzaak van al onze problemen is duidelijk voor iedereen die zich er een beetje in verdiept en die nog een greintje gezond verstand heeft. Die oorzaak is de totalitaire communistische ideologie waarmee alle porien van onze verminkte en verdoofde samenleving zijn doordrenkt. Ik noem slechts de haat tussen de verschillende nationaliteiten en klassen. Daarbij zij opgemerkt - en ik heb daar veel over geschreven en het u en ons allen, dat wil zeggen de 'regering', meermalen gezegd - dat het Staatsbureau voor de Statistiek en ieder die daar kans toe ziet ons schaamteloos bedriegt. [... ]

U, Michail Sergejevitsj, met uw intellectuele potentieel, met uw medestrijders, het stond u vrij de juiste zet te doen. U kende en kent die zet, hoewel u zich samen met ons bevindt in een zeer grote politieke, economische, interregionale, sociale, geestelijke en morele tijdnood. Dat is een axioma, en dat weet ik beter dan uw politieke biografen die uw portret in onafhankelijke kranten hebben geschilderd. U hoeft alleen maar op een 'simpele' vraag antwoord te geven: U kunt de juiste zet doen. Waarom wilt u dat niet en doet u dat niet? Waarom? Ik zal twee mogelijkheden bezien. Ten eerste: u wilt niet het welzijn van uw volk. Ten tweede: u wilt het welzijn van uw volk, maar u bent bang dat u in de strijd om dat doel te bereiken uw macht verliest. Alle andere mogelijkheden zijn een combinatie van het eerste en het tweede. Laten we dan nu eens de situatie onder de loep nemen, waarbij ik zo brutaal ben te beweren dat ik beter dan anderen in dit land in staat ben mij van deze taak te kwijten.

Momenteel, vooral na de gebeurtenissen in Litouwen, maar nu ook in Letland, bent u onder gerechtvaardigd vuur gekomen van links-centralistische krachten. Maar ook zij - en ook ik ben een links-centralist - leven soms in een wereld van verleidingen, en vechten tegen het kwaad met behulp van het kwaad. Ik ben daar fel tegen en ik wijs de eerste mogelijkheid dan ook beslist af. Ik denk dat de meerderheid van de links-centralistische bewegingen mijn standpunt deelt. U bent niet een vijand van uw volk en de behartiger van de belangen van de, laat ik het banaal zeggen, nomenklatoera.

Wat u werkelijk beweegt is de tweede mogelijkheid: u bent bang uw macht te verliezen. Is dat cynisme? Geenszins. Iedere politicus, zelfs een onbaatzuchtig communist, is bang zijn macht te verliezen. Een groot politicus heeft eens gezegd dat de liefde en het geld de wereld regeren. De liefde absoluut, geld ongetwijfeld, maar zeker ook macht. De angst om de macht te verliezen, dat is een natuurlijk instinct van een normale politicus, en niet van een zelfmoordenaar.

Michail Sergejevitsj, ondanks het feit dat ik me zo scherp heb uitgelaten over uw huidige politiek hield en houd ik niettemin staande dat u, wanneer u steunt op het links-centralistische blok, veel sterker bent dan in een bondgenootschap met rechtse personen, waarvan de leiding wordt gevormd door het bestuur van het Centraal Comite van de Communistische Partij van de RSFSR en een aantal leden van het Politburo van het Centraal Comite van de CPSU.

Toen in de nacht van 16 op 17 november de acht punten van uw program van presidentieel bestuur werden vastgesteld, hebben juist die bondgenoten een zeer reactionaire rol gespeeld. Maar u vond het zelfs niet nodig om daarover te rade te gaan bij uw vanaf het begin van de perestrojka trouwe strijdmakkers, de leden van de presidentiele raad N. I. Ryzjkov, V. A. Medvedev, Je. M. Primakov, A. N. Jakovlev en anderen, en de bij hen aangesloten S. S. Sjatalin.

Uw capitulatie voor 'de zwarte kolonels' Alksnis, Petroesjenko en Makasjov heeft mij versteld doen staan. Ik zou graag willen benadrukken dat ik als econoom-wiskundige denk in termen van een meerdimensionele ruimte, en dat ik tot het links-centralistisch blok ook een deel van de intelligentsia, de arbeidersklase, de boeren, het leger, het militair-industrieel complex, de KGB en de MVD reken. Er is momenteel een unieke situatie ontstaan: de strijd om het behoud van uw macht valt samen met de strijd voor het welzijn van het volk en voor de menselijke waardigheid. U riskeert niets, werkelijk niets, wanneer u die raadselachtige en verdachte houding jegens de democratie in uzelf overwint.

U moet er rekening mee houden dat wij zonder een grootschalige samenwerking met het Westen (met inbegrip van Japan, Zuid-Korea en andere zwaargewichten) nooit een markteconomie tot stand kunnen brengen, en dat wij alleen noch de lopende, noch de strategische problemen van de economische ontwikkeling ooit zullen oplossen. In het Westen (en ik hoop dat u dat weet) is de euforie over onze perestrojka al lang voorbij. Uw huidige politiek maakt het Westen steeds terughoudender. Daarover moet u zich geen illusies maken. Na de gebeurtenissen in Litouwen hebben enkele bedrijven mij persoonlijk laten weten af te zien van humanitaire hulp in de vorm van medicijnen en kindervoedsel ter waarde van 40 miljoen Amerikaanse dollars. Vraagt u maar aan medici en economen wat dat betekent.

Wat moet er nu, op dit moment worden gedaan?

1. Terugkeren naar de oorspronkelijke versie van het 500-dagen plan, waar alle verstandige dingen die daar de laatste tijd over gezegd zijn in moeten worden verdisconteerd.

2. Afzien van de verleiding (die politiek gezien nergens toe leidt) om een Unieverdrag te ondertekenen, want dat is onbereikbaar, het maakt de interregionale verhoudingen alleen maar meer gespannen, het versterkt op catastrofale wijze de middelpuntvliedende, separatistische tendenzen en het leidt tot een versneld uiteenvallen van de Unie.

3. Oprichten van een economische Unie van in politiek opzicht absoluut soevereine republieken, gebaseerd op de principes van het 500-dagen plan. Liefde op het eerste gezicht, een alles verterende liefde, is prachtig en goddelijk voor een man en een vrouw, maar in de politiek kun je maar beter liefde uit berekening hebben.

4. U moet onmiddellijk aftreden als secretaris-generaal van het Centraal Comite van de CPSU. Deze zal uiteenvallen - wat tot nut van het volk zal zijn -; zij zal ophouden aanspraak te maken op haar monopolistische voortrekkersrol; maar als zij blijft, dan alleen als een gewone parlementaire partij.

5. Onmiddellijk een regering samenstellen van verschillende nationaliteiten, partijen en klassen, een regering die het vertrouwen van het volk heeft en waarvan verstandige, competente, eerlijke en in het hele land bekende mensen deel uitmaken. Mogelijk in de juridische vorm van een Federatieraad.

Als u, Michail Sergejevitsj, dit allemaal niet begrijpt, dan is het uw plicht tegenover het volk om onmiddellijk ontslag te nemen, uiteraard tezamen met alle personen die u omringen. Een politicus moet niet toestaan dat men medelijden met hem heeft.

    • Is Econoom
    • S. Sjatalin
    • Stanislav Sjatalin