Weer nederlaag Jeltsin inzake Baltische crisis; 'Het begint koud te worden'

MOSKOU, 25 jan. - President Boris Jeltsin van Rusland heeft gisteren in zijn eigen parlement, dat hem tot voor kort op handen droeg, voor de tweede keer in een week een politieke nederlaag geleden.

De Russische Opperste Sovjet wees gisteren wederom zijn ontwerp-resolutie af waarin het gebruik van geweld in de Baltische landen werd veroordeeld.

In het concept dat Jeltsins presidium gisteren het parlement voorlegde, werden “militaire middelen tegen de burgerbevolking” als “in strijd met de grondwet” veroordeeld. Rusland zou volgens het ontwerp alleen de “wettig gekozen gezagsorganen erkennen”. De president van de Sovjet-Unie werd opgeroepen een einde te maken aan alle “ongrondwettige structuren en formaties die oproepen tot de omverwerping van wettige gekozen machtsorganen”. Tenslotte zou Rusland zich, aldus het concept van Jeltsin, moet verplichten om “effectieve mechanismen uit te werken om de unie-republieken te beschermen tegen onconstitutionele inmenging in hun interne aangelegenheden”.

De orthodoxe communisten weigerden in te stemmen met de tekst omdat ze vonden dat er te weinig aandacht in werd besteed aan de positie van de Russische minderheden in de Baltische republieken. Bovendien eisten ze ook een oordeel over de “grove fouten” die de Baltische regeringen zouden hebben gemaakt. Door het massale verzet van de communisten, die een derde van de zetels bezetten, zag het presididum zich gedwongen de tekst terug te sturen naar de resolutie-commissie. Door de houding van de 'rechtse' fractie lijkt er een einde te komen aan de compromis-sfeer in het democratische verkozen Russische parlement: de communisten willen zich terugtrekken uit de consensus die het afgelopen halve jaar heeft bestaan. Vice-voorzitter Roeslan Chasboelatov reageerde gisteravond “gealarmeerd” op de nieuwe verhoudingen. “Het begint hier koud te worden”, aldus Chasboelatov.

In Litouwen, waar gisteren parachutisten op de snelweg tussen Kaunas en Vilnius het vuur openden op passerende auto's en tenminste een persoon gewond raakte, circuleren geruchten dat de Moskou-getrouwe communisten naar een opening zoeken. Er zouden onderhandelingen gaande zijn tussen de communistsiche partij en voormalig vice-premier Algirdas Brazauskas, de ex-communist die de Litouwse partij in 1989 afscheidde van de CPSU en daarmee te stoot gaf tot de onafhankelijkheid van maart vorig jaar. Onderwerp van gesprek is de beeindiging van de bezettingen van gebouwen door het Sovjet-leger die officieel in opdracht van de communisten zijn verricht.