Turkse regering stoort zich niet aan dreigementen Iraaks bewind

ANKARA, 25 jan. - In Turkije doen de autoriteiten hun uiterste best de Iraakse dreigementen van eerder deze week te bagatelliseren.

De brief van de Iraakse minister van buitenlandse zaken, Tareq Aziz, waarin deze stelde dat Turkije nu zelf de volle verantwoordelijkheid draagt voor de Amerikaanse bombardementen vanuit de basis Incirlik, zou ook veel dreigender kunnen zijn uitgevallen, wordt hier sussend gesteld. Er wordt immers (nog) niet met zoveel woorden met tegenmaatregelen gedreigd.

Premier Akbulut had al eerder verklaard dat hij niet geloofde dat Irak de aanval op Turkije zou openen. “Mochten zij het doen, dan zullen we zeker terugslaan”, zei president Ozal gisteren. In sommige Turkse kranten wordt intussen de vrees uitgesproken dat de Turks sprekende minderheid in Irak, circa een miljoen mensen, als 'menselijk schild' zal worden gebruikt.

Volgens een veel gehoorde theorie is het niet in het voordeel van Saddam Hussein een tweede front tegen Turkije te openen. Bij een raketaanval, en zeker bij een invasie over land, zou de Turkse publieke opinie, die nu nog overwegend tegen Ozal lijkt te zijn, in de ban komen van meer emotionele, elementaire gevoelens van nationale weerstand tegen een barbaarse indringer. Het voordeel van de huidige verdeeldheid binnen Turkije, van de grote twijfel aan het nut van het ter beschikking stellen van de bases Incirlik en Batman, zou dan verloren gaan.

Zou Saddam Hussein zijn raketten richten tegen Batman of Diyarbakir, dan zou hij ook de Koerden van Turkije tegen zich krijgen. De PKK, de Arbeiderspartij Koerdistan, die sinds 1983 een guerrilla in Zuidoost-Turkije voert maar de laatste dagen een neutrale houding inneemt in de tegenstelling Irak-Turkije, zou dan vermoedelijk zwaar gewicht in de schaal gaan leggen ten nadele van Saddam Hussein. Die wordt toch al gehaat wegens zijn gifgasaanvallen op Koerdische dorpen in Irak, twee en een half jaar geleden. (Ozal van zijn kant heeft gisteren veelbetekenend laten doorschemeren dat Ankara na deze crisis een liberalere politiek ten opzichte van de Koerdische taal zal gaan volgen.)

Volgens nog een andere theorie zou Saddam Hussein er behagen in kunnen scheppen de verdeeldheid in NAVO-gelederen aan te wakkeren en daarom juist wel Turkije willen aanvallen. Ankara suist van gissingen en speculaties, en de pers blijft meesmuilen over de vrijwel totale afwezigheid van beschermingsmaatregelen. “Van de 71 provincies hebben er 33 geen sirenes voor luchtalarm.”

In reactie op berichten als deze ontving Ozal in zijn presidentiele paleis gisteren vijftig vertegenwoordigers van de Turkse pers, met wie hij drie uur en twintig minuten van gedachten wisselde over de wenselijkheid zich enige beperkingen op te leggen bij het publiceren van nieuws van strategische aard. Van 'censuur' was hierbij geen sprake, aldus de president nadrukkelijk. De ontmoeting was voor de Turkse journalisten off the record en sommige kranten maken er vandaag in het geheel geen melding van, terwijl er in andere slechts terloops door commentatoren op wordt ingegaan.