IKV en Pax Christi respecteren demonstratie

In een oorlog behoort naast de waarheid ook de nuance tot de eerste slachtoffers.

Dat de kerkelijke vredesbewegingen Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) en Pax Christi zich, volgens een kop in NRC Handelsblad van 23 januari, zouden hebben gedistantieerd van de demonstratie van aanstaande zaterdag in Amsterdam tegen de Golfoorlog, is onjuist. Wel is juist dat IKV en Pax Christi niet medeverantwoordelijk zijn voor de organisatie. Dat is iets anders.

Deze opstelling heeft een oorzaak die teruggaat tot voor het uitbreken van de oorlog. De benadering van het Komitee Anti Golf Oorlog (KAGO), dat het voortouw had bij een demonstratie op 22 september en later op 15 december, was een andere dan die van IKV en Pax Christi. De kerkelijke vredesbewegingen hadden meteen na de inval in Koeweit geprotesteerd bij de Irakese ambassade en steunden het door de VN besloten embargo tegen Irak. Zij waren dan ook niet tegen de aanwezigheid van Nederlandse oorlogsschepen in de Golf, zolang het daarbij ging om het effectueren van het embargo. Zij waren ervoor om de (defensieve) strijdkrachten in het Golfgebied onder VN commando te plaatsen. Zij waren tegen het opvoeren van die strijdkrachten tot een offensieve macht. Deze positiekeuze - voor het volhouden van het embargo, tegen een offensief militair ingrijpen - was dezelfde als die van tal van kerkelijke instanties over de gehele wereld, ook in de Verenigde Staten.

In de leuzen van het KAGO was evenwel geen sprake van steun voor het VN-embargo en kritiek op Saddam Hussein viel met een lantaarntje te zoeken. En nu, nu de verschrikkelijke oorlog die werd gevreesd is uitgebroken? Nu is alleen maar de urgentie toegenomen dat het breed geschakeerde protest zoveel mogelijk zichtbaar wordt. Het moet daarbij zijn kracht juist gaan zoeken in de breedte, in het midden van de samenleving. Frontvorming is niet geboden, wel onderling respect.

Ook ten tijde van de grote acties tegen de kruisraketten voerden IKV en Pax Christi het beleid dat zij niet mede-verantwoordelijk wilden zijn voor manifestaties en demonstraties waaraan zij niet zelf mede vorm gaven. Gezien hun verantwoordingsplicht naar de kerken kon (en kan) dat ook niet anders. Maar distantieren? En nog wel nu? Natuurlijk niet. Het IKV bestuur heeft deze week alle plaatselijke IKV kernen geinformeerd over de demonstratie van aanstaande zaterdag, opdat zij zelf hun keuze kunnen maken. Zonder twijfel zullen velen uit de kerkelijke achterban zich heenzetten over hun bezwaren tegen de benaderingswijze van de KAGO en zijn demonstratiecultuur en meelopen. Het omgekeerde was afgelopen zaterdag het geval. Toen trokken een stille tocht en een manifestatie in de Kloosterkerk in Den Haag ook veel deelnemers die zich door de officiele kerkelijke ondersteuning wellicht eerder afgeschrikt dan aangetrokken voelden.

    • Samenleving van de Nederlandse Hervormde Kerk
    • Laurens Hogenbrink
    • Lid van het Dagelijks Bestuur van het Ikv