Bush overweegt top uit te stellen wegens geweld tegen Balten

WASHINGTON, 25 jan. - De Amerikaanse president Bush overweegt om de topconferentie met Sovjet-president Gorbatsjov uit te stellen wegens diens harde optreden in de Baltische staten.

“Als we het hebben over een verandering, dan hebben we het over uitstel van de datum van de topconferentie”, zei de woordvoerder van het Witte Huis over de top die volgens de oorspronkelijke plannen van 11 tot 13 februari zou moeten worden gehouden.

Bush ontmoet morgen Sovjet-minister van buitenlandse zaken Bessmertnych, die vandaag naar Washington reist. Gisteren sprak Bush met de leiders van de Republikeinen in het Congres. De leider van de Republikeinse minderheid van het Huis van Afgevaardigden zei dat Bush “in ondubbelzinnige bewoordingen” zijn misnoegen heeft geuit over de militaire actie in de Baltische staten.

De Amerikaanse regering heeft nog veel belangrijke kwesties te regelen met de Sovjet-Unie, waaronder het STARTverdrag over de kernwapens op de lange afstand. Er is nog steeds geen volledige overeenstemming tussen de Amerikaanse en Sovjet-delegaties. Bij de topconferentie zou een verdragstekst ondertekend moeten worden.

Verder is er de rol van de Sovjet-Unie in de Golf. De Sovjet-Unie heeft tot nu toe meegewerkt met de militaire actie tegen Irak. Er zijn onbevestigde berichten dat er nog Sovjet-adviseurs in Irak zijn om te helpen bij het onderhoud van MiG-vliegtuigen. Toch zijn de meeste militaire adviseurs vertrokken. Minister van defensie Cheney zei eergisteren tijdens een persconferentie dat hij tijdens zijn bezoek aan Moskou had gesproken over de militaire uitrusting die Irak bij de Sovjet-Unie had betrokken. De Sovjet-specialisten hadden toen geantwoord dat er weinig te vinden was wat de Amerikanen niet al wisten. De Amerikaanse defensiespecialisten hadden toen niet te lang aangedrongen omdat het gevoelig lag.

Het Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie aangenomen waarin het de Sovjet-Unie veroordeelt voor haar militaire optreden in de Baltische republieken. De resolutie roept ook op tot sancties voor het geval de Sovjet-Unie verdere militaire stappen neemt. Amerika heeft nauwelijks hulp aan de Sovjet-Unie gegeven. De Sovjet-Unie heeft al het grootste deel van het uitstaande krediet van een miljard dollar voor de aankoop van graan opgenomen, misschien - zo wordt gespeculeerd - omdat ze politieke problemen voorzag. Wel is het Jackson Vanik amendement, dat meestbegunstigingsstatus in de handel aan de Sovjet-Unie onthield, door president Bush opgeschort. De Sovjet-Unie heeft nu dus preferentiele tarieven in de handel met de VS. De Wereldbank en het IMF hebben de behandeling van een eventueel lidmaatschap van de Sovjet-Unie voorlopig opgeschort wegens het militaire ingrijpen in de Baltische staten en omdat er nog geen duidelijke economische hervormingen zijn.

    • Maarten Huygen