Bougainville geeft streven op naar onafhankelijkheid

WELLINGTON, 25 jan. - Papoea-Nieuw-Guinea en de opstandelingen van het eiland Bougainville hebben in Honiara, de hoofdstad van de Solomon Eilanden, een vredesovereenkomst gesloten.

Het Honiara Akkoord maakt een einde aan een twee jaar durende onafhankelijkheidsstrijd, waarbij meer dan honderd mensen het leven verloren. Volgens het akkoord zal een internationale vredesmacht de rust op het eiland moeten garanderen. De regering van Papoea-Nieuw-Guinea zal geen troepen naar Bougainville sturen en het Revolutionaire Leger van Bougainville zal zich opheffen. Volgens het akkoord zou het Revolutionaire Leger de wapens gaan vernietigen, maar volgens het Leger zelf berust die afspraak op een misverstand. De bewoners van Bougainville zijn etnisch nauwer verbonden met die van de naburige Solomon Eilanden dan met de bevolking van het 600 kilometer verderop gelegen hoofdeiland van Papoea-Nieuw-Guinea. Bougainville heeft een van de grootste kopermijnen ter wereld, eigendom van de Australische maatschappij CRA, met een minderheidsaandeel van de regering van Papoea-Nieuw-Guinea. De mijn was in 1988 goed voor 40 procent van de totale export van het land. Maar de autochtone bewoners raakten hun grond kwijt bij diverse mijnuitbreidingen en zij werden ook steeds ongeruster over schade aan het milieu. Ze eisten tevergeefs ruim 20 miljard gulden compensatie. In 1989 sloot de mijn, nadat personeel herhaaldelijk door eilandbewoners was aangevallen. Vorig jaar riep het Revolutionaire Leger de onafhankelijkheid uit. De regering antwoordde met een boycot van het eiland, en die lijkt de leiders van Bougainville nu te hebben gedwongen het Akkoord te ondertekenen. De normalisering zal in twee fasen plaatsvinden. De eerste drie jaar zullen worden gebruikt voor de reconstructie van de infrastructuur en het opnieuw in gebruik nemen van plantages en de kopermijn. Daarna moeten de resterende politieke problemen worden opgelost, waarbij een vorm van beperkt zelfbestuur is voorzien.