Met de vuilfrees over de grindtegels

Vorig jaar kwam de omzet in de doe-het-zelf markt in Nederland voor het eerst boven de vier miljard gulden.

De organisatoren van de afgelopen weekend gehouden beurs Karwei 91 noemen verschillende oorzaken voor de groei. De winterstormen van vorig jaar en de schade die dat aan huis en tuin toebracht, speelden een rol en verder schijnt er de laatste tijd een onverzadigbare behoefte aan luxe badkamers te bestaan.

Elektrische apparaten gingen in ongekende hoeveelheden over de toonbank, vooral met accu's uitgevoerde boor-, niet-, schroef- en zaagmachines. En de elektrificering van het huishouden houdt bij de tuindeur niet op. Tijdens de mooie zomers van de afgelopen jaren heeft buitenzittend Nederland kennis kunnen maken met het gebrom en gesnerp van elektrische bladzuigers, waterzuigers, bladblazers, grasmaaiers en niet te vergeten hogedrukreinigers. Vooral dat laatste instrument oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op de man die op zijn vrije zaterdag de buitenboel wil opfrissen, maar zich schaamt voor de bezem en de borstel waarmee zijn vrouw die klusjes klaart.

Een hogedrukreiniger voor hobbygebruik is een zwaar kistje van kunststof dat ongeveer zevenhonderd gulden kost. Er zit een pomp in. Aan de ene kant wordt het toestel op de waterleiding aangesloten, aan de andere kant wordt het water onder hoge druk door een nauwe opening geperst (tot wel 100 of 130 bar; de standaard waterleidingdruk is 2 bar). De meeste apparaten werken met drie op en neer bewegende plunjers, zodat er voortdurend waterdruk is. De pomp wordt meestal door een elektromotor aangedreven en aan het einde van een pijp die in de hand wordt gehouden (de 'lans') treedt het water in een dunne straal of als een harde douche ('vuilfrees') naar buiten. Het snelle water - eventueel met bijmenging van een reinigingsvloeistof - kan tegen verlerlei vuil en aanslag in stelling worden gebracht en menig eigenaar van gewassen grindtegels, plastic tuinmeubilair en hardhouten hekwerk kan zich een leven zonder hogedrukreiniger nog maar moeilijk voorstellen.

Consumentenmarkt

De Duitse fabrikant Karcher was de eerste die zo'n acht jaar geleden zijn industriele hogedrukreinigers miniaturiseerde en ze aldus geschikt maakte voor de consumentenmarkt. Al gauw daarna kwamen de andere: KEW, Gong, Big Bang, Hanning, etcetera.

De waterleidingbedrijven en de KIWA, de instantie die waakt over de kwaliteit van de bouw, het water en de milieusector, bezien de hogedrukreinigers met gemengde gevoelens. In principe maakt een hogedrukreiniger het mogelijk dat met een beperkte hoeveelheid water veel reinigingswerk wordt verzet, aan de andere kant worden die apparaten op steeds grotere schaal gebruikt. Vooral in het oosten van het land, waar elke boer zijn stallen met de hogedrukreiniger schoonspuit, wil tijdens spuittijd de druk in het net nog wel eens flink teruglopen. Heel vervelend, want de pomp zuigt dan aan het net en het gebeurt wel dat de vuile inhoud van een stortbak of een wasbak het net wordt ingezogen.

Lek in de waterleiding

Een ander gevaar is dat bij wegvallen van de waterdruk door een lek in de waterleiding de modder onder het wegdek in het net gepompt kan worden. Een kraan met 'beluchter', voor wasmachines al verplicht, zou dat kunnen voorkomen, maar zeker als het een buitenkraan is, wil de beluchter door een vastzittend klepje nog wel eens falen.

Een defecte hogedrukreiniger zou verder kunnen 'terugpersen'; hij deponeert zijn nuttige lading dan in het net inplaats van op de bemoste grindtegels. W. R. F. Derwort van de KIWA: “ Je moet er niet aan denken dat door een verstopping in zo'n apparaat de reinigingsvloeistof met 80 bar het net in wordt gepompt - of dat je een riool ontstopt en dat het rioolwater uit de kraan komt.”

Reden genoeg voor de KIWAom zich te bezinnen op de reinigers. De fabrikanten worden aangeschreven met het verzoek hun apparaten eens te laten testen. Als ze aan de eisen voldoen kunnen de fabrikanten de 'Verklaring van watertechnische veiligheid' op hun toestel plakken. Het keurmerk is niet verplicht, maar de KIWA verwacht een preventieve werking van het certificaat.